Η επιλογή Νικόλα: Πρόεδρος Βουλής το ’21 ή της Δημοκρατίας το ’23

Τα δεδομένα και τα ζητούμενα και οι ενδιάμεσοι σταθμοί έως τις Προεδρικές του ’23
  • Γιατί οι Προεδρικές ’23 θεωρούνται ως «Μέρος Β’» της πορείας Νικόλα - Ποιοι οι ενδιάμεσοι σταθμοί - Τι μπορεί να «προσφέρει» ο ΔΗΣΥ και τι το ΑΚΕΛ – Γιατί το ΑΚΕΛ κρατάει το «κλειδί»

 

τ
ΓΡΑΦΕΙ Ο 
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΣΑΓΓΑΡΗΣ
Twitter: @tsangarisp
 
 

Μπορεί να φαντάζει πρόωρο, αλλά στην πολιτική σκακιέρα τίποτα δεν θεωρείται πρόωρο και ιδιαίτερα όταν το αντικείμενο συζήτησης αφορά τον στόχο των αμέσως επόμενων δυο σημαντικών εκλογικών αναμετρήσεων, των Βουλευτικών και των Προεδρικών εκλογών. 

«Μόλις ολοκληρωθεί μια εκλογική διαδικασία, την επομένη αρχίζει ο σχεδιασμός για την επόμενη», είναι ο χρυσός κανόνας που επικρατεί στα κομματικά δώματα. Άλλωστε θα ήταν οξύμωρο, τα κόμματα να μην είχαν ως κεντρικό στόχο τις εκλογές, μέσω των οποίων, από την μια, τοποθετούνται στον κομματικό χάρτη (βουλευτικές εκλογές) και από την άλλη έχουν την ευκαιρία ανάληψης της εξουσίας για εφαρμογή των δικών τους πολιτικών (προεδρικές εκλογές). 

Μέσα από το κείμενο που ακολουθεί, θα «διανύσουμε» τους τρεις σταθερούς εκλογικούς σταθμούς μέχρι τις Προεδρικές του 2023, θα καταγράψουμε άλλες παραμέτρους – σταθμούς που είναι γνωστές από σήμερα και θα καταλήξουμε στο θέμα του τίτλου μας. 


Τρεις εκλογικοί σταθμοί ως τις Προεδρικές 2023 
Αναντίλεκτο είναι πως κύριος στόχος κάθε κόμματος είναι οι Προεδρικές εκλογές. Ωστόσο στην Κύπρο, όπως είναι διαμορφωμένες χρονικά οι εκλογικές αναμετρήσεις, υποχρεωτικά, οι Προεδρικές εκλογές περνάνε μέσα από άλλες τρεις εκλογικές διαδικασίες. 

Η πορεία λοιπόν προς τις Προεδρικές εκλογές του 2023 έχει αρχίσει, με πρώτο σταθμό τις Ευρωεκλογές του Μαΐου 2019, με δεύτερο σταθμό τις Βουλευτικές του 2021 και με τρίτο και τελικό σταθμό τις Δημοτικές εκλογές (τέλη 2021).

Δυο από αυτούς τους σταθμούς έχουν λιγότερη σημασία, με την εκλογική διαδικασία των Ευρωεκλογών να είναι η περισσότερο αδιάφορη. Τόσο για τους ίδιους πολίτες, όσο και για την πορεία των κομμάτων προς τις Προεδρικές εκλογές. Ωστόσο οι Ευρωεκλογές έχουν την σημασία τους για τα κόμματα, κυρίως ως προς επιβεβαίωση των ποσοστών τους αλλά και ως σημείο αναφοράς για τα ίδια ώστε να εισέλθουν μετέπειτα στην πορεία των Βουλευτικών εκλογών που ακολουθούν σε δυο χρόνια. 

Επίσης όχι με ιδιαίτερη σημασία αλλά με περισσότερη απ’ αυτή των ευρωεκλογών σε πολιτικο-κομματικό επίπεδο, είναι και ο τρίτος εκλογικός σταθμός, αυτός των Δημοτικών Εκλογών. Ο σταθμός αυτός έχει την ιδιαιτερότητα ότι είναι η τελευταία αναμέτρηση πριν την μεγάλη μάχη των Προεδρικών εκλογών και δίδεται η ευχέρεια στα κόμματα να προχωρήσουν «σε διορθωτικές κινήσεις» ως προς τις ενδεχόμενες συνεργασίες που σύναψαν ή θα συνάψουν μεταξύ τους αλλά την ίδια ώρα και να χρησιμοποιήσουν την όποια δυναμική αναπτύξουν σε αυτές τις εκλογές προς όφελός τους στις Προεδρικές. Παράλληλα δεν θα πρέπει να υποτιμάται ο «παράγοντας Τοπική Αυτοδιοίκηση», ειδικά στην Κύπρο και όπως λειτουργεί μέχρι σήμερα, όπου η Τοπική Αυτοδιοίκηση λειτουργεί συνήθως ως χώρος «κομματικών κρυψώνων και παρατηρητηρίων» πλησιέστερα της κοινωνικής βάσης.

Ο πλέον σημαντικός όμως σταθμός σε κάθε πενταετία της πορείας προς τις προεδρικές εκλογές είναι αναμφισβήτητα οι Βουλευτικές εκλογές. Εκεί προσφέρεται «πεδίον δόξης λαμπρόν» για κομματικές στρατηγικές και τακτικές που έχουν να κάνουν -όσο και εάν δεν γίνεται παραδεκτό από τα κόμματα- με την πορεία τους προς τις Προεδρικές εκλογές. Στην συγκεκριμένη διεργασία (βουλευτικές εκλογές, σύνθεση Κοινοβουλίου), υπάρχει το «ατού» της θέσης του δεύτερου τη τάξει της Κυπριακής Δημοκρατίας, του Προέδρου της Βουλής. Θέση, η οποία μπορεί να μην ελκύει συνεχώς τα φώτα της δημοσιότητας, αλλά ουσιαστικά πρόκειται για μια πανίσχυρη πολιτική και πολιτειακή θέση, η οποία βρίσκεται πάντοτε στο στόχαστρο κάθε αρχηγού κόμματος. 


Άλλοι σταθμοί και παράγοντες
Είναι αυτονόητο, ότι στην πορεία και προετοιμασία για την μάχη των Προεδρικών Εκλογών, ρόλο παίζουν και άλλες συνιστάμενες και παράγοντες, όπως για παράδειγμα, η κομματική συνοχή ενός εκάστου κόμματος καθώς και η ηγεσία σε κάθε κόμμα. Είναι δηλαδή διαφορετικό εάν ένα κόμμα, καθ’ όλη τη διάρκεια της πενταετίας είχε να αντιμετωπίσει αποσκιρτήσεις ή εάν οδεύει προς τις προεδρικές εκλογές χωρίς ενδοκομματικές προστριβές και διγλωσσία όπως και είναι αλλιώς εάν ένα κόμμα στο μέσο της πενταετίας αλλάξει ηγεσία. 

α

Στην πορεία μέχρι το 2023, θα υπάρξουν άλλοι δυο σταθμοί, γεγονότα, τα οποία θα έχουν την δική τους σημασία, ενώ το ένα από αυτά, αναμένεται να είναι καίριας σημασίας. Πρόκειται για τις ενδοκομματικές εκλογές σε ΑΚΕΛ και ΕΔΕΚ. Η ΕΔΕΚ θα έχει εκλογές το 2022 ενώ το ΑΚΕΛ το 2020, όπου βάσει καταστατικού, θα οδηγηθεί στο 23ο Παγκύπριο Τακτικό Συνέδριο το οποίο ευθύνη έχει, ανάμεσα σε άλλα, να εκλέξει τη νέα Κεντρική Επιτροπή και κατ’ επέκταση τον νέο Γενικό Γραμματέα του κόμματος. 


Οι «ανοικτοί λογαριασμοί» του Νικόλα

ν

Αφού είδαμε όμως λίγο-πολύ τα χρονικά δεδομένα, ας δούμε τώρα τα ζητούμενα για τον Νικόλα Παπαδόπουλο. Η απάντηση στο ερώτημα «γιατί του Νικόλα Παπαδόπουλου», είναι λίγο πολύ κατανοητή στον καθένα. Διότι ο Νικόλας Παπαδόπουλος είναι ο πολιτικός αρχηγός, του τρίτου μεγαλύτερου κόμματος και κατήλθε ήδη ως υποψήφιος πρόεδρος το 2018. Με λίγα λόγια ο Νικόλας Παπαδόπουλος άφησε «ανοικτούς λογαριασμούς». 

Η πολιτική πορεία και οι πολιτικές αποφάσεις του Νικόλα Παπαδόπουλου, τον έβαλαν σε ένα δρόμο, ο οποίος οδηγεί εκ νέου στις Προεδρικές του 2023. Και ο λόγος είναι προφανής: Ένας νεαρός πολιτικός, ο οποίος κατάφερε να εκλεγεί Πρόεδρος του τρίτου μεγαλύτερου κόμματος, και ο οποίος έθεσε ήδη μια φορά τον εαυτό του ενώπιον του λαού για το ύψιστο αξίωμα το 2018, τότε οι μελλοντικές πολιτικές του επιλογές δεν είναι πολλές.

Για να γίνει κατανοητό, τίθεται διαφορετικά: Ο Νικόλας Παπαδόπουλος θα μπορούσε ενώ ήταν ο ίδιος υποψήφιος το 2018 να στηρίξει το 2023 άλλο υποψήφιο για την Προεδρία του κράτους; Μια τέτοια απόφαση, θα ήταν πολιτικά οξύμωρη και παράδοξη και στην πράξη θα σήμαινε και παραδοχή ότι «έπεσε μαχόμενος». Θα είναι ωσάν δηλαδή να αναγνωρίζει ότι ο ίδιος δεν μπορεί να εκλεγεί στο ύψιστο αξίωμα, και άρα δεν επαναδιεκδικεί, και στηρίζει άλλον υποψήφιο ικανότερο από τον ίδιο για να εκλεγεί ΠτΔ. 

Συνεπώς, για τον Νικόλα Παπαδόπουλο, η πολιτική πορεία οδηγεί στην επαναδιεκδίκηση της Προεδρίας της Δημοκρατίας το 2023. Εκτός και αν… 


Εκτός και αν…
Η μόνο διέξοδος για τον Νικόλα Παπαδόπουλο να μην επαναδιεκδικήσει την Προεδρία του Κράτους αλλά συνάμα να κρατάει εν ζωή με αξιώσεις (ίσως για το 2028) την πολιτική του πορεία είναι εάν το 2021, στις Βουλευτικές εκλογές, εκλεγεί στο αξίωμα του Προέδρου της Βουλής. 

Σε μια τέτοια περίπτωση, ο Νικόλας Παπαδόπουλος, θα βρεθεί στο δεύτερο τη τάξει αξίωμα του τόπου για πέντε χρόνια (2026) και άρα συνεχίζει ως Πρόεδρος του ΔΗΚΟ (διότι θα είναι δύσκολο ως ΠτΒ να αμφισβητηθεί) και συνεπώς θα μπορεί να χαράξει την στρατηγική του για την Προεδρία του Κράτους το 2028. 

Οι δυο ξενοδόχοι 

α

Θα ήταν όμως ωσάν «να λογαριάζει κάποιος χωρίς τον ξενοδόχο» εάν δεν λάβει υπόψη του δυο σοβαρούς συντελεστές στο πολιτικό σκηνικό της Κύπρου. Το ΔΗΣΥ και το ΑΚΕΛ. Όπως κατέδειξε η πολιτική ιστορία τόσο το 2008 όσο και το 2018 (το 2013 δεν έγινε καν κατορθωτή η σύμπραξη του ενδιάμεσου) ο όποιος «ενδιάμεσος χώρος» χωρίς την συνεργασία με ένα εκ των δυο μεγάλων κομμάτων δεν μπορεί να εκλέξει Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Αυτός είναι ένας σημαντικός παράγοντας, ο οποίος λαμβάνεται πλέον πολύ σοβαρά υπόψη. 

Αν θεωρηθεί ότι η πολιτική διαδρομή και παράδοση του ΔΗΣΥ «απαγορεύει» την μη διεκδίκηση της Προεδρίας του Κράτους με δικό του υποψήφιο, τότε πρέπει να θεωρείται σχεδόν βέβαιο αν όχι σίγουρο ότι ο Δημοκρατικός Συναγερμός θα επαναδιεκδικήσει την Προεδρία της Δημοκρατίας, αν όχι ξανά με τον Νίκο Αναστασιάδη, τότε είτε με τον Πρόεδρο του ΔΗΣΥ είτε με άλλο Συναγερμικό υποψήφιο. 


Το ΑΚΕΛ όμως κρατάει το κλειδί… 
Αντίθετα, η πολιτική παράδοση του ΑΚΕΛ, θέλει το κόμμα της Αριστεράς να είναι πιο ευέλικτο από το ΔΗΣΥ στο θέμα της Προεδρίας του Κράτους, αφού το ΑΚΕΛ παλαιότερα προχώρησε σε αρκετές περιπτώσεις σε συνεργασίες. 

Εν ολίγοις, για το ΑΚΕΛ μια συνεργασία στις Προεδρικές με μη ΑΚΕΛικό υποψήφιο δεν θεωρείται ταμπού σε αντίθεση με τον Δημοκρατικό Συναγερμό. 

Αυτό, δημιουργεί εκ των πραγμάτων μια δυναμική υπέρ του ΑΚΕΛ, το οποίο εάν θελήσει μπορεί να δημιουργήσει μια δυναμική συνεργασία με το ΔΗΚΟ αρχής γενομένης από το 2021 (στις Βουλευτικές εκλογές), η οποία θα μπορεί να συνεχιστεί για την εκλογή του ΠτΔ και στην διακυβέρνηση του 2023-28. Δηλαδή, την ώρα που ο ΔΗΣΥ μπορεί να «προσφέρει» στον Νικόλα Παπαδόπουλο μόνο την Προεδρία της Βουλής, το ΑΚΕΛ μπορεί να «προσφέρει» στον Πρόεδρο του ΔΗΚΟ είτε την Προεδρία της Βουλής είτε την Προεδρία της Δημοκρατίας αναλόγως συμφωνίας και συνεργασίας. 

Εν κατακλείδι, τα δεδομένα και τα ζητούμενα, όπως αυτά είναι διαμορφωμένα αυτή την στιγμή, δείχνουν ότι οι επιλογές του Προέδρου του ΔΗΚΟ είναι συγκεκριμένες. 

Βεβαίως όλα αυτά βρίσκονται υπό την αίρεση διαφόρων εξελίξεων (πχ Κυπριακό) και αστάθμητων παραγόντων (πχ ίδρυση άλλου κόμματος, διάλυση άλλου κτλ). 

Όμως το επόμενο διάστημα θα αρχίσουν δειλά δειλά να διαφαίνονται οι προθέσεις, αφού η προετοιμασία για συνεργασίες σε επίπεδο Προεδρικών απαιτεί αρκετό χρονικό διάστημα και ιδιαίτερα μετά από τις εντάσεις των τελευταίων τριών χρόνων, όπου «όλοι ήταν αντίπαλοι με όλους». Άλλωστε εάν στην εξίσωση θα βρίσκεται και η ΠτΒ τα πρώτα «σημάδια» θα  αρχίσουν να εμφανίζονται με την είσοδο του 2019.