ΑΠΟΨΗ: Η Αποκεντρωμένη Ομοσπονδία Έπρεπε να ήταν το Plan A

Ο φορολογικός και διοικητικός ανταγωνισμός μεταξύ των συνιστώντων πολιτειών σε μια αποκεντρωμένη ομοσπονδία θα οδηγήσει στην αύξηση της αποτελεσματικότητας του δημόσιου τομέα και θα αποφεύγονται οι σπατάλες με τα χρήματα των φορολογούμενων.

σ
Γράφει ο:
Σωτήρης Φλουρέντζου
Twitter: @SoterisF
 
 

Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης έχει θέσει στο τραπέζι ως μορφή για σκέψη και για προβληματισμό την ιδέα της αποκεντρωμένης ομοσπονδίας. Οι αντιδράσεις από πολλούς, γενικά απορριπτικούς αλλά και από παραδοσιακούς υποστηρικτές της ΔΔΟ, ήταν αρνητικές ως επί τω πλείστον. Η αποκεντρωμένη ομοσπονδία έπρεπε να ήταν το Plan A νοουμένου ότι αυτή θα αφήνει κατάλοιπα φορολογικής εξουσίας στις δύο συνιστώσες πολιτείες για την έμμεση φορολογία, όπως είναι π.χ. ο Φ.Π.Α. και ο φόρος κεφαλαιουχικών κερδών, αλλά και για τον καθορισμό των τελών για τις διοικητικές υπηρεσίες που θα μεταφερθούν από την Κεντρική Κυβέρνηση στις δύο συνιστώσες πολιτείες. 

Σε μια τέτοια αποκεντρωμένη ομοσπονδία, με τις συνιστώσες πολιτείες να καθορίζουν οι ίδιες τις έμμεσες φορολογίες και τα τέλη τους για διοικητικές υπηρεσίες, ο φορολογικός ανταγωνισμός, και συνεπώς και ο διοικητικός, θα αποτελεί διαδραστική στρατηγική της φορολογικής και διοικητικής πολιτικής ανάμεσα στις δύο συνιστώσες πολιτείες. Αν μια συνιστώσα πολιτεία αλλάξει π.χ. τους συντελεστές του ΦΠΑ που επιβάλει ή/και μειώσει τη γραφειοκρατία της, φυσικά και θα προσελκύσει επιχειρήσεις ως και νοικοκυριά από την άλλη συνιστώσα πολιτεία αλλά και επενδύσεις από ξένους σε βάρος της άλλης.

Με άλλα λόγια, η φορολογική πολιτική αλλά και γενικά η αποτελεσματικότητα της διοίκησης των συνιστώντων πολιτειών, θα πρέπει να ασκείται με τέτοιο τρόπο ώστε να κρατήσει ή/και να προσελκύσει περισσότερες επιχειρήσεις και νοικοκυριά ως και επενδύσεις από το εξωτερικό. Τα οφέλη για τους Πολίτες της Ομόσπονδης Κυπριακής Δημοκρατίας ως και των προτιμήσεων τους είναι προφανή. Ο φορολογικός και διοικητικός ανταγωνισμός μεταξύ των συνιστώντων πολιτειών σε μια αποκεντρωμένη ομοσπονδία θα οδηγήσει στην αύξηση της αποτελεσματικότητας του δημόσιου τομέα και θα αποφεύγονται οι σπατάλες με τα χρήματα των φορολογούμενων.

Φυσικά για να επιτευχθούν τα πιο πάνω, δεν πρέπει να υπάρχουν όρια στην κινητικότητα των ατόμων και των επιχειρήσεων (και δεν αναμένεται ή δεν πρέπει να υπάρχουν αφού η Ομόσπονδη Κυπριακή Δημοκρατία, έστω και αποκεντρωμένη, θα παραμείνει Κράτος Μέλος της ΕΕ). 

Ακόμα και οι δαπάνες των συνιστώσων πολιτειών θα αξιοποιηθούν καλύτερα από τις διοικήσεις. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον ανταγωνισμού μεταξύ των δύο συνιστώσων πολιτειών, όπου θα υπάρχει συγκράτηση της φορολογικής πολιτικής, οι διοικούντες της καθεμιάς των συνιστώσων πολιτειών θα κόπτονται περισσότερο για τα χρήματα των φορολογουμένων τους και πως αυτά θα αξιοποιούνται από την διοίκηση τους, ειδικά σε θέματα εξυπηρέτησης των πολιτών και των επιχειρήσεων.

Ίσως τα πιο γνωστά παραδείγματα αποκεντρωμένης ομοσπονδίας είναι η Ελβετία και οι Η.Π.Α. Κοινό χαρακτηριστικό και των δύο, σχετικά με το θέμα, είναι η απαγορευτική πρόνοια των Συνταγμάτων τους προς τις κεντρικές κυβερνήσεις να παρεμβαίνουν στην φορολογική αυτονομία των Καντονιών και Πολιτειών τους αντίστοιχα.

Στην Ελβετία ειδικότερα, το κύριο χαρακτηριστικό είναι η εκτεταμένη φορολογική αυτονομία των Καντονιών η οποία οδήγησε στο φαινόμενο του φορολογικού ανταγωνισμού μεταξύ αυτών. Όσον αφορά το επίπεδο της αποτελεσματικότητας των διοικήσεων των Καντονιών δεν πιστεύω ότι χρειάζεται να λεχθεί κάτι.

Από την άλλη, δεν αγνοώ ότι υπάρχουν και άλλοι παράμετροι για τη κινητικότητα των ατόμων και των επιχειρήσεων μεταξύ των δύο συνιστώσων πολιτειών. Κάποιοι, για τους δικούς τους λόγους, δεν θα δεχθούν να ζούν ή/και να εργάζονται υπό Ε/Κ ή Τ/Κ Διοίκηση  (ανάλογα με την περίπτωση). Αυτοί οι παράμετροι όμως θα υπάρχουν και σε καθεστώς συγκεντρωμένης Ομοσπονδίας.