ΑΠΟΨΗ: Το εμπόριο απογειώνεται αλλά τρομάζει 

Οδηγούμαστε σε νέα λουκέτα; Τα δεδομένα της αγοράς, η οποία είναι σκληρή και ενίοτε λειτουργεί ακαριαία.

κ
Γράφει ο: 
Αντρέας Κωστουρής 
Twitter: @ACostouris
 
 

Νέες υπεραγορές. Πολλές νέες υπεραγορές. Αύξηση του τζίρου, αύξηση στον πληθωρισμό, αύξηση του ΑΕΠ, αύξηση του τουρισμού. Αλληλένδετα στοιχεία τα οποία παρά τον θετικό αντίκτυπο που αποτυπώνεται στα στοιχεία που ευρύτερα αφορούν την οικονομία, προκαλούν προβληματισμό, ο οποίος σαφώς άπτεται της βιωσιμότητας επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στο λιανικό εμπόριο. Η ραγδαία αύξηση των νέων καταστημάτων σε συνδυασμό με τον πόλεμο τιμών μπορεί να αποβεί μοιραίος για όσους δεν καταφέρουν να διατηρήσουν την επικερδότητά τους σε ικανοποιητικό επίπεδο. 

Άνοιγμα όλο και περισσότερων υπεραγορών 
Μιλώντας για νέα καταστήματα, θα πρέπει να προσεγγίσουμε το θέμα σε ένα χρονικό πλαίσιο έξι και πλέον ετών, δηλαδή από την κατάρρευση της πάλαι ποτέ μεγαλύτερης αλυσίδας λιανικού της Κύπρου, των υπεραγορών Ορφανίδη. Από τότε μέχρι σήμερα, σημαντικός αριθμός καταστημάτων που ανήκε στον Ορφανίδη, πέρασε μέσω τραπεζών σε άλλους παίκτες του λιανικού, την ώρα που νέα καταστήματα δημιουργήθηκαν σε όλες τις πόλεις. 

Παράλληλα και έχοντας -ως αγορά- διανύσει αρκετά χρόνια σε ύφεση, οικονομική αστάθεια και εντός υψηλής ανεργίας και αποπληθωρισμού, έχουμε βιώσει και το παράδοξο της κούρσας διαδοχής της κυριαρχίας του Ορφανίδη. Οι υπόλοιποι πρωταγωνιστές του λιανικού εμπορίου, δίνουν τη μάχη της επικράτησης, αγνοώντας - όπως φαίνεται- τους κύκλους της οικονομίας και δη του εμπορίου, που για εσωτερικούς αλλά και ασύμμετρους εξωτερικούς παράγοντες (τιμές πρώτων υλών, τιμές πετρελαίου, τουρισμός, στρατιωτικές συρράξεις κ.α.) που μπορεί να οδηγήσουν σε μια νέα περίοδο ύφεσης στην Κύπρο. 

Ο «καθρέφτης» της Λακατάμειας 
Σε έναν από τους μεγαλύτερους Δήμους της Λευκωσίας, στη Λακατάμεια, αποτυπώνεται -τα τελευταία χρόνια- με τον πιο απόλυτο τρόπο η πιο πάνω τάση. Πρόκειται για έναν Δήμο με πληθυσμό πέριξ των 40-50 χιλιάδων ατόμων, στον οποίο προ μερικών ετών λειτουργούσαν μονάχα μια-δυο υπεραγορές και άλλα πέντε-έξι μπακάλικα της γειτονιάς. Προφανώς οι ανάγκες για το μεγάλο ψώνισμα καλύπτονταν και από μεγαλύτερες υπεραγορές με σχετική εγγύτητα στον Δήμο. 

Τα τελευταία, ωστόσο, χρόνια διάφορες επιχειρήσεις φαίνεται να έχουν επαναξιολογήσει την προοπτική της Λακατάμειας, έχοντας δημιουργήσει εκεί νέα καταστήματα. Πέραν της μεγάλης τάσης στη λειτουργία νέων καφετεριών και καταστημάτων ένδυσης και υπόδησης, εντός δημοτικών ορίων λειτουργούν πλέον καταστήματα αλυσίδων υπεραγορών, ενώ πολύ σύντομα θα λειτουργήσει και το νέο εμπορικό κέντρο, στο οποίο επίσης θα λειτουργεί υπεραγορά και μάλιστα του Αθηαινίτη, γνωστού ανά το παγκύπριο για τις χαμηλές τιμές και το διττό μοντέλο -λιανικού και χονδρικού εμπορίο- με το οποίο δουλεύει. 

Μάλιστα, στη Λακατάμεια και σε μια ακτίνα 100-200 μέτρων λειτουργούν τρεις υπεραγορές (Κκολιάς, Lidl και ΑλφαΜέγα). Όλα αυτά σε μια περιοχή χωρίς επιχειρήσεις, χωρίς μεγάλα οικιστικά project, με σταθερό -σχετικά- πληθυσμό τις τελευταίες δύο δεκαετίες και βεβαίως χωρίς τουρισμό. 

Ο τουρισμός βοηθά παραλιακά 
Κι αν κάποιος λογικά σκεφτεί ότι η ραγδαία αύξηση στις τουριστικές ροές τα τελευταία χρόνια βοηθά και το λιανικό εμπόριο, κάτι που εν μέρει ισχύει, στις αποκεντρωμένες περιοχές της ευρύτερης Λευκωσίας δεν ισχύει και για αυτό δεν χρειάζεται δεύτερη σκέψη. 

Αυτό που - ως επιχείρημα- στέκει για τον συνωστισμό επιχειρήσεων, όπως περιγράφεται στην περίπτωση της Λακατάμειας, είναι η προοπτική αύξησης του πληθυσμού τα επόμενα χρόνια. Εάν πρέπει να σταθούμε στη συγκεκριμένη περιοχή, φαίνεται να έχει αξιολογηθεί ως ένας Δήμος ο οποίος λόγω τάσεων αποκέντρωσης, έλλειψης διαθέσιμης γης ή άλλων ακινήτων για ιδιοκατοίκηση στα αστικά κέντρα ή σε άλλους μεγάλους Δήμους (π.χ. Στρόβολος, Έγκωμη ή Αγλαντζιά) και βεβαίως το υψηλό κόστος στις προαναφερθείσες περιοχές, ωθεί κόσμο σε μια περιοχή που έχει ακόμη αρκετή διαθέσιμη γη. Η εν λόγω τάση συνεπάγεται σημαντικής αύξησης του πληθυσμού τα επόμενα χρόνια. 

Τομέας στον οποίο κυριαρχούν οι ντόπιες επιχειρήσεις 
Σε κάθε περίπτωση και ανεξαρτήτως των σεναρίων για το μέλλον  του τομέα του λιανικού εμπορίου, φαίνεται να ισχύει ακόμη ο παράγοντας της τοπικής επιχείρησης, που μάλλον αντιλαμβάνεται πιο άμεσα τις ανάγκες και τις τάσεις της τοπικής κοινωνίας. Η συντριπτική πλειοψηφία των αλυσίδων υπεραγορών ανήκουν σε Κύπριους επιχειρηματίες, ενώ οι ξένες αλυσίδες είναι μετρημένες παρόλο που κατέχουν σημαντικό μερίδιο της κυπριακής πίτας του λιανικού εμπορίου, που φτάνει το 1/3. 

Οδηγούμαστε σε νέα λουκέτα 
Βάσει όλων των πιο πάνω δεδομένων, εξελίξεων και λογικών συνειρμών για το λιανικό εμπόριο, αλλά και έχοντας κατά νου τις πρόσφατες -σχετικά- περιπτώσεις των Ορφανίδη και Carrefour, γεννάται το ερώτημα: Οδηγούμαστε σε νέα λουκέτα; 

Παρά τη φρενίτιδα νέων υπεραγορών τα τελευταία χρόνια, η τάση δεν φαίνεται να περιορίζεται αφού νέα καταστήματα έχουν ήδη προγραμματιστεί να λειτουργήσουν τα επόμενα χρόνια. 

Παράλληλα, ο πληθυσμός της Κύπρου, η ανάπτυξη της οικονομίας και της κατανάλωσης δεν είναι σε φάση διευρυμένης οικονομικής ανάπτυξης, αλλά ακόμη σε επίπεδο αποκατάστασης από τις βαθιές πληγές που άφησε ο κύκλος της οικονομικής κρίσης, ο οποίος δεν περιορίζεται στην τριετία του Μνημονίου αλλά απλώνεται από το 2011 μέχρι και σήμερα. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι ο τζίρος στο λιανικό και χονδρικό εμπόριο, κατά το 2017 ήταν ακόμη πίσω -και μάλιστα κατά μερικές δεκάδες εκατομμύρια, από αυτόν του 2012! 

Σαφώς, την απάντηση στο ερώτημα, όπως και σε πολλά άλλα θέματα οικονομίας, θα την δώσει η ίδια η αγορά, η οποία είναι σκληρή και ενίοτε λειτουργεί ακαριαία. 
 

 
80
Thumbnail

Ας προσέξει η Κυβέρνηση να μην δημιουργήσει τετελεσμένα και δυο ταχυτήτων πολίτες. Άλλωστε ακόμη και το «υπόλοιπο» θα χρειαστεί λίαν συντόμως σε εισφορές εάν θέλουμε για όλο τον κόσμο πεντάστερο και όχι 3άστερο ΓΕΣΥ

ad1mobile


ΓΡΑΦΕΙ Ο
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΣΑΓΓΑΡΗΣ 
Twitter: @tsangarisp

Μάλιστα. Το ακούσαμε και αυτό. ΣΕΚ και ΠΕΟ ζητούν να επιστραφούν σε μορφή αυξήσεων μισθών το υπόλοιπο από το κόστος της ασφαλιστικής κάλυψης που παρέχουν οι Ημικρατικοί Οργανισμοί και άλλοι δημόσιοι Οργανισμοί (όπως Τοπική Αυτοδιοίκηση, Πανεπιστήμια κτλ) στους υπαλλήλους τους. 

Να σας πω τι ακριβώς ζητούν οι δυο συντεχνίες. Σήμερα αυτοί οι Οργανισμοί είναι υποχρεωμένοι να παρέχουν «επαρκή ασφαλιστική κάλυψη» στους υπαλλήλους τους από την πρώτη ημέρα εργοδότησης τους και έπειτα για εφόρου ζωής (όχι μέχρι την αφυπηρέτησή τους). Μέχρις εδώ όλα καλά (Ουδέν μεμπτό. Μακάρι να ήταν το σύνηθες αυτό και όχι η εξαίρεση.  Ωστόσο δεν είναι αυτό το θέμα μας). 

Αυτό το κόστος, της «επαρκούς» ασφαλιστικής κάλυψης κυμαίνεται περίπου στο 6%. 

Τώρα με το ΓΕΣΥ το κόστος για τον Εργοδότη θα ανέρχεται -στην πλήρη εφαρμογή του- στο 2.9%. 

>>> Άρθρα, Απόψεις Brief <<<

Οι Συντεχνίες τι άφησαν να νοηθεί ότι επιδιώκουν; Ότι το υπόλοιπο ποσοστό θα πρέπει να επιστραφεί στους εργαζομένους μέσω αυξήσεων. Αν δηλαδή για παράδειγμα το κόστος της ΑΗΚ για την ασφάλιση των εργαζομένων της ανέρχεται στο 5.9% και αφού η ΑΗΚ με το ΓΕΣΥ θα καταβάλλει 2.9%, οι συντεχνίες ζητούν όπως το άλλο 3% που απομένει να επιστραφεί στους εργαζομένους. 

Αυτό όμως τι σημαίνει; Σημαίνει -πέραν των άλλων- και έμμεση κάλυψη των συνεισφορών του εργαζομένου στο ΓΕΣΥ από πλευράς Εργοδότη. Δηλαδή, ο Εργοδότης -το Κράτος στην προκειμένη- είναι ωσάν -αν αποδεχτεί αυτή την εξίσωση των Συντεχνιών- να καταβάλλει όλες τις συνεισφορές για τους υπαλλήλους του.

Και το επικίνδυνο εντοπίζεται στο εξής, όπως πολύ ορθά ανέφερε και ο Γενικός Διευθυντής της ΟΕΒ, Μιχάλης Αντωνίου: Αν ισχύσει αυτό για τους Ημικρατικούς, δεν θα το απαιτήσουν -και ορθώς- και οι Δημόσιοι Υπάλληλοι; Και οι Εκπαιδευτικοί; Και οι Αστυνομικοί; Θα το απαιτήσουν. Με αποτέλεσμα να καταλήξουμε να έχουμε ΚΑΙ ΠΑΛΙ δυο ταχυτήτων εργαζόμενους, του Ιδιωτικού Τομέα και του Δημόσιου Τομέα, με αυτούς στο Δημόσιο και Ημιδημόσιο να μην καταβάλλουν ΚΑΜΙΑ εισφορά για το ΓΕΣΥ σε αντίθεση με τους υπαλλήλους του Ιδιωτικού Τομέα. 

Ορθή όμως και η παρέμβαση του Νικόλα Παπαδόπουλου επί του θέματος. Ο οποίος σημείωσε πως σε μια τέτοια περίπτωση τότε το ΔΗΚΟ θα ταχθεί υπέρ της μείωσης των συνεισφορών και του Ιδιωτικού τομέα. 

Όμως οι Συντεχνίες ενδεχομένως να μην θέλουν την επιστροφή του υπολοίπου σε μορφή αυξήσεων αλλά να ζητήσουν όπως το υπόλοιπο ποσοστό να διατεθεί για επιπλέον ασφαλιστική κάλυψη των υπαλλήλων τους για υπηρεσίες, οι οποίες δεν θα προσφέρονται στο ΓΕΣΥ. Όπως πχ ορθοδοντικά, ή κάλυψη μονόκλινου ενδονοσοκομειακά, ή πχ αντί κάλυψη μόνο μια φοράς ετησίως καθαρισμό δοντιών όπως προνοεί το ΓΕΣΥ να θέλει να τους καλύψει πέντε φορές. Υπάρχουν αρκετές «έξτρα» υπηρεσίες που θα μπορούσαν να αναφερθούν. 

Αν αυτή είναι η θέση των Συντεχνιών τότε αυτό αποτελεί μια άλλη εξέλιξη, η οποία ίσως να αποτελέσει και την απαρχή μιας άλλης προσέγγισης για το πώς θα λειτουργεί το ΓΕΣΥ. Δηλαδή ένα μεικτό μοντέλο, μεταξύ του κρατικού μονοασφαλιστικού και των ιδιωτικών εταιρειών ασφάλισης, οι οποίες θα εξειδικεύονται σε παροχή «έξτρα υπηρεσιών». 

Αυτό το μοντέλο βεβαίως δεν χρειάζεται την ΣΕΚ και την ΠΕΟ για να το εγκαινιάσουν, διότι ούτως ή άλλως αυτό το μοντέλο θα είναι αυτό που θα υπάρχει. Όμως οι δυο Συντεχνίες εάν αποφασίσουν κάτι τέτοιο για τους εργαζομένους στον Ημιδημόσιο τομέα, τότε θα πρόκειται για σημαντική ενίσχυση -λόγω και του τεράστιου αριθμού υπαλλήλων που εκπροσωπούν- του μοντέλου αυτού. Μια ενίσχυση, η οποία θα δώσει εν πολλοίς και ένα πιο επίσημο χαρακτήρα σε αυτό το «μεικτό μοντέλο ασφάλισης». 

>>> Αναλύσεις / Έρευνες Brief <<<

Ωστόσο ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, εγείρεται και πάλι ένα σημαντικό ερώτημα: Μήπως έτσι δεν δημιουργούνται και πάλι πολίτες δυο ταχυτήτων; Και ουδέποτε η Στήλη υποστήριξε την κομμουνιστική προσέγγιση πως πρέπει να είμαστε όλοι το ίδιο ή πως αν ένας εργοδότης επιλέξει μια πιο ενισχυμένη ασφάλιση για τους υπαλλήλους του τότε δεν θα πρέπει να το πράξει. Όμως εδώ δεν μιλάμε για ένα συνηθισμένο εργοδότη αλλά για το κράτος, το οποίο στην ουσία έχει και αυτό εργοδότη, τον φορολογούμενο. 

Οπόταν θα πληρώνουμε όλοι μαζί την πεντάστερη περίθαλψη των Ημικρατικών και Δημοσίων; Ή μήπως θα πρέπει να αρχίζουμε όλοι από την ίδια βάση -την ορθή εν μέρει αλληλέγγυα βάση-  του ΓΕΣΥ και επιπρόσθετα ο καθένας να επιλέγει με δικό του κόστος αν θέλει τις έξτρα υπηρεσίες περίθαλψης; 

ad2mobile

Ως εκ τούτου, η Κυβέρνηση οφείλει να είναι διπλά προσεκτική στις όποιες απαιτήσεις των συντεχνιών. Για να μην δημιουργήσει εκ νέου τετελεσμένα, τα οποία μετέπειτα δεν θα μπορούν εύκολα να διορθωθούν. 

Επιπλέον, ας μην ξεχνάμε πως το 2.9% είναι πολύ χαμηλό για να λειτουργήσει το ΓΕΣΥ. Πολύ σύντομα θα κληθούμε όλοι μας να καταβάλουμε πολύ υψηλότερες εισφορές… εκτός βεβαίως και αν, ως Κράτος και ως πολίτες, είμαστε ικανοποιημένοι με την «τριάστερη ποιότητα» του ΓΕΣΥ. 

article 1