ΑΠΟΨΗ: Η Χώρα των πηγαδιών

Ανοικτή επιστολή
Προς διαχρονικά προβληματισμένους, επιστολής εικοστής τέταρτης, το ανάγνωσμα…

ΓΡΑΦΕΙ Η
ΕΛΕΝΑ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ*

(Με αφορμή μια ιστορία από το βιβλίο του Χόρχε  Μπουκάι «Ιστορίες για να σκεφτείς»)
Υπήρχε κάποτε μια χώρα. Μια χώρα που δεν την κατοικούσαν άνθρωποι αλλά πηγάδια. Πηγάδια όλων των ειδών. Πηγάδια πλούσια, πηγάδια φτωχά, πηγάδια  δημόσια και  πηγάδια ιδιωτικά, πηγάδια εκπαιδευτικά, πηγάδια πολιτικά, πηγάδια ελληνόφωνα, πηγάδια τουρκόφωνα, πηγάδια βαθιά θρησκευόμενα και πηγάδια άθεα

>>> ΟΛΗ Η ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ BRIEF ΜΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ <<< 

Ήταν όλα όμως πηγάδια ζωντανά, ή έτσι νόμιζαν,  που επικοινωνούσαν μεταξύ τους με τα στόμιά τους. Τα πηγάδια με τα μεγαλύτερα στόμια μιλούσαν περισσότερο και διέδιδαν τα νέα στο πι και φι. Τα πηγάδια με το μικρότερο στόμιο ονειρεύονταν μια μέρα να καταφέρουν και εκείνα να αποκτήσουν στόμιο μεγαλύτερο για να «περνά», όπως έλεγαν η άποψή τους.

Κάποια μέρα έφτασε στη χώρα των πηγαδιών μια μόδα από κάπου μακριά. Έπρεπε, λέει, για να αποκτήσουν αξία, να επενδύσουν στο τι κατείχαν. Στο περιεχόμενό τους. Ξεκίνησε, λοιπόν, μια τρελή κούρσα. Το ένα πηγάδι συναγωνιζόταν το άλλο στο ποιο θα συσσώρευε περισσότερα αγαθά. Κάποια πηγάδια άρχισαν να επενδύουν σε νομίσματα χρυσά. Κάποια άλλα σε αξιόγραφα. Κάποια σε πίνακες σπουδαίους, κάποια σε υπέροχα γλυπτά και κάποια αραιά και πού σε βιβλία παράξενα και σοφά.

Εννοείται πως πολύ σύντομα συνειδητοποίησαν πως με όλη αυτή τη συσσώρευση αγαθών τους τελείωνε ο χώρος. Άρχισαν, λοιπόν, να επεκτείνουν τη χωρητικότητά τους. Άρχισαν να πλαταίνουν για να χωρέσουν και άλλα πολλά από τα αγαθά που με μανία κυνηγούσαν.
Με τη χωρίς μέτρο επέκταση άρχισαν να πλαταίνουν και να πλαταίνουν σε σημείο που κινδύνευαν να χάσουν τα όριά τους, να μπουν το ένα στα όρια του άλλου και να χάσουν την ταυτότητά τους.

Κάποια πηγάδια εννοείται πως όντας πιο επιθετικά από τα άλλα, με ήδη μπόλικο περιεχόμενο και επεκτατικές τάσεις, κατόρθωσαν με διάφορους τρόπους και μέσα, άλλους έντιμους και άλλους ανέντιμους,  να μπουν με επιθετικές διαθέσεις στα όρια των άλλων πηγαδιών και να  τα απορροφήσουν σιγά-σιγά.

Εννοείται πως η ζωή στη χώρα των πηγαδιών (η οποία μπορεί να προσομοιάσει με άτομα, ζευγάρια, οικογένειες, ομάδες, κόμματα, χώρες ή και το παγκόσμιο) πήγαινε από το κακό στο χειρότερο.

Διαφθορά, σκάνδαλα, ψέμα, υποκρισία, υπέρτατος εγωισμός, κατρακύλα. Κρίσεις σε όλα τα επίπεδα. Δεινά και άλλα δεινά. 

Τη λύση, τη διέξοδο από το αδιέξοδο, τη βρήκε ένα περίεργο, μοναχικό πηγάδι. Ένα πηγάδι περιθωριακό. Που δεν ανήκε σε ομάδες, που κανένας δεν το διόρισε ποτέ πουθενά, που δεν πήρε προαγωγή με μέσο, που δεν προσπάθησε να δικτυωθεί, που ήξερε το παιχνίδι αλλά αρνήθηκε να το παίξει. Είπε, βλέπετε, να σκεφτεί έξω από το κουτί, πέρα από τον συρμό. Το ανόητο! Βλέπετε νοούσε. 

Και άκουσον, άκουσον… Για να αυξήσει το περιεχόμενό του άρχισε να σκάβει όχι σε πλάτος, αλλά σε βάθος. Φτάνει πια στόμιο και ευρεία επιφάνεια. Προς τα κάτω για να σκάψει έπρεπε να ξεφορτωθεί τα βαρίδια που κουβαλούσε. Τα νομίσματα, τα κοσμήματα, τα ακριβά ρούχα, τα υπερσύγχρονα κινητά, τα ακριβά αυτοκίνητα. Μόνο άδειο μπορούσε να σκάψει σε βάθος. Και έσκαβε… έσκαβε μέχρι που βρήκε το νερό. Και για πρώτη φορά ανακάλυψε τη μαγεία, την ουσία, το πραγματικά σημαντικό.

Και βρέθηκε ακόμη ένα περίεργο, μοναχικό πηγάδι. Και εκείνο περιθωριακό, αλλά σε καμία περίπτωση παρακμιακό. Και έκανε το ίδιο ακριβώς. Ξεφορτώθηκε τα ανούσια και τότε το κενό από σαβούρα, μπόρεσε και εκείνο να πάει βαθιά. Και βρήκε στο βάθος την αλήθεια, την ουσία, το νερό.

>>> ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΕΣ & ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΤΗΣ BRIEF <<<

Και μετά άλλο ένα, και άλλο ένα, και άλλο ένα…

Δεν ήταν πολλά, αλλά ανακάλυψαν πως σκάβοντας βαθιά, μπορούσαν να επικοινωνούν, αφού μοιράζονταν το ίδιο, ναι το ίδιο,  υπόγειο νερό. Την ίδια πηγή ζωής. Και τότε κατάλαβαν…

Υπογραφή: Ρομπέν των Χαμένων Θαυμάτων

 Υ.Γ.  «Δεν αργεί να καρπίσει τ' αστάχυ
δε χρειάζεται μακρύ καιρό
για να φουσκώσει της πίκρας το προζύμι,
δε χρειάζεται μακρύ καιρό
το κακό για να σηκώσει το κεφάλι,
κι ο άρρωστος νους που αδειάζει
δε χρειάζεται μακρύ καιρό
για να γεμίσει με την τρέλα,
νήσος τις έστι...»
(ΣΑΛΑΜΙΝΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΣ Γ. Σεφέρης)

*Η Έλενα Περικλέους είναι συγγραφέας-εκπαιδευτικός

Tags
Έλενα Περικλέους
 
152
Thumbnail

Δεν θα συμβιβαστούμε με μια λογική περί πολιτισμού που τον αντιμετωπίζει ως κάτι που ανήκει σε λίγους. Που τον περιορίζει σε αποθήκες, αρχειοφυλάκια και στασιμότητα. Η λογική του κατεστημένου μέσα από το οποίο οι πιο «προχωρημένοι» αποτελούσαν την εξαίρεση, δεν ταιριάζει στην εποχή μας

ad1mobile


Του Μιχάλη Περσιάνη*
Όταν το τέλος του 2014 η Τράπεζα Κύπρου άλλαξε διεύθυνση, μια από τις κινήσεις που άρχισαν να γίνονται, ήταν και ο ορθολογισμός των δύο πολιτιστικών ιδρυμάτων, (Κύπρου και Λαϊκής), τα οποία είχαν πλέον συνενωθεί. Η διαδικασία άρχισε με την διερεύνηση των δεδομένων που παραλήφθηκαν από την νέα διεύθυνση.

Η εικόνα ήταν μάλλον καταθλιπτική για δύο λόγους.

Πρώτο, η ποιότητα των διευθυντικών πρακτικών δεν ήταν στα απαιτούμενα επίπεδα.

Δεύτερο, ήταν ένα σύστημα ημετέρων προς ημετέρους, με ελάχιστες λαμπρές εξαιρέσεις από άτομα με μεράκι. Ορισμένοι συνεχίζουν ένα εξαίρετο έργο από άλλους ρόλους και συχνά με προσωπικό κόστος.

Το έργο απευθυνόταν σε ένα στενό ακροατήριο, αυτοαναφορικό, ομφαλοσκοπικό και αναχρονιστικό. Η λογική που επικρατούσε ήταν πως δεν αξίζει στην υπόλοιπη κοινωνία να έχει πρόσβαση στο έργο που γίνεται, αφού «οι πολλοί» δεν αξίζουν τέτοιας ευκαιρίας.

Αυτές οι καταστάσεις βρήκαν τέλος.

Όσον αφορά στις εκδόσεις, υπήρχαν τότε 537 τίτλοι και 237 χιλιάδες αντίτυπα στις αποθήκες. Κλειστά, αδιάθετα, εγκλωβισμένα, φυλαγμένα σε συνθήκες πολύ χειρότερες από τις σημερινές.

>>> Όλες οι ειδήσεις χρονολογημένες - επιλεγμένο περιεχόμενο <<< 

Η πολιτική που ακολουθήθηκε έκτοτε είναι πως ο πολιτισμός δεν είναι για τους λίγους.

Δεν είναι προνόμιο μιας αστικής ελίτ που αποκλείει τους άλλους με την πρόφαση μιας δήθεν υψηλής ποιότητας.

Οι εκδόσεις διατέθηκαν, διατίθενται και θα διατίθενται. Επίσης ψηφιοποιούνται για τον απλούστατο λόγο πως βρισκόμαστε στο 2019 αλλά και για να ενισχυθεί η περεταίρω διάχυσή τους στην κοινωνία.

Χιλιάδες αντίτυπα διατέθηκαν στο Υπουργείο Παιδείας για να παραχωρηθούν σε σχολεία. Άλλα τόσα παραχωρήθηκαν στην Αρχιεπισκοπή για τις κατά τόπους βιβλιοθήκες της αλλά και στις τοπικές αρχές και κοινότητες για ενίσχυση της δικής τους προσπάθειας για αποκέντρωση του πολιτισμού. Έγιναν παζαράκια με πολύ υψηλές εκπτώσεις και μαζικές αγορές από το κοινό.

Το επόμενο βήμα είναι η διάθεση σε νοικοκυριά σε συνδυασμό και με την ψηφιοποίηση τους. Αυτό θα συνεχιστεί.

>>> Ειδήσεις από Bloomberg <<<

Η λογική πως τα βιβλία πρέπει να κοσμούν αποθήκες, έστω και πολύ καλύτερες από το χάλι που παραλάβαμε, δεν μας βρίσκει σύμφωνους. Τα βιβλία ανήκουν στις βιβλιοθήκες. Σχολείων, κοινοτήτων, εκκλησιών και σπιτιών. Και στα tablet. (Όπως το Read)

Το ίδιο φυσικά ισχύει και για τις συλλογές, όπου η πρόοδος ήταν και είναι πολύ πιο αργή, λόγω και ζητημάτων ασφάλειας, καταγραφής, προστασίας των αντικειμένων και γενικότερων διαδικασιών. Κι αυτό, όμως, γίνεται, όπως προχωρεί (πιο αργά από ό,τι θα επιθυμούσαμε) και η ψηφιοποίησή τους.

Πάνω από όλα, δεν θα συμβιβαστούμε με μια λογική περί πολιτισμού που τον αντιμετωπίζει ως κάτι που ανήκει σε λίγους. Που τον περιορίζει σε αποθήκες, αρχειοφυλάκια και στασιμότητα. Η λογική του κατεστημένου μέσα από το οποίο οι πιο «προχωρημένοι» αποτελούσαν την εξαίρεση, δεν ταιριάζει στην εποχή μας.

Στην εποχή μας δεν ταιριάζει ούτε η λογική πως οτιδήποτε εμπεριέχει τεχνολογία «δεν είναι τέχνη» ή πως εκδίδουμε βιβλία με δεδηλωμένο στόχο και δεδηλωμένο σχεδιασμό που αποσκοπεί στην μαζική φύλαξη.

>>> Αρθρογραφία Brief <<<

Ο Πολιτισμός αλλά και η Έρευνα πρέπει να διαχέονται. Ο καιρός του κατεστημένου των λίγων-για-τους-λίγους, έχει παρέλθει. Ο επιθανάτιος ρόγχος του, μάλλον επιβεβαιώνει πως η πορεία μας είναι σωστή.

ad2mobile

Όσον αφορά στην διάθεση βιβλίων, αυτή θα συνεχιστεί, ελπίζω με την ίδια επιτυχία. Ανακοινώσεις θα ακολουθήσουν προς ενημέρωση των ενδιαφερομένων. Οι ηλεκτρονικές εκδόσεις επίσης συνεχίζονται.

*Ο Μιχάλης Περσιάνης είναι Διευθυντής Διεύθυνσης Εταιρικών Υποθέσεων της Τράπεζας Κύπρου, υπεύθυνος Πολιτιστικού Ιδρύματος Τράπεζας Κύπρου και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ογκολογικού Κέντρου της Τράπεζας Κύπρου
 
 

article 1