ΑΠΟΨΗ: Η πλατεία ως δημόσια σφαίρα

Τι καθορίζει μια ‘πετυχημένη’ πόλη;

ΓΡΑΦΕΙ Η
ΗΒΗ ΛΑΜΠΡΟΥ*

Τους τελευταίους μήνες πέρασα ώρες, περιδιαβαίνοντας πλατείες και πάρκα. Έκανα επαγγελματικές συναντήσεις, έγραψα, είδα εκθέσεις, συντόμευσα αποστάσεις διασχίζοντας διαγώνια, χαλάρωσα σε παγκάκια ξύλινα. Κάθισα σε καφέ,  ψώνισα σε μαγαζιά, χάζεψα σε βιτρίνες, άκουσα μουσικούς πλανόδιους.  Επιστρέφοντας, είδα τις στιλιστικές προτάσεις της Λευκωσίας, στην Πλατεία Ελευθερίας  να είναι πρώτο θέμα συζήτησης στον αγαπημένο καφενέ του Facebook.

>>> ΟΛΗ Η ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ BRIEF ΜΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ <<< 

Τι καθορίζει μια ‘πετυχημένη’ πόλη;  Πως μια πόλη ξεφεύγει της παρακμής και ενσωματώνει νέα στοιχεία στις δομές και στον ιστό της ;

Μια πρώτη απάντηση μάλλον κρύβεται στο πως οργανώνεται η πόλη: με ισχυρές, καλά οργανωμένες γειτονιές, προσβάσιμες  στους πολίτες. Μια πόλη με ποικιλόμορφη τοπική οικονομία,  με κόστος ζωής που ανταποκρίνεται στις ικανότητες του μέσου πολίτη. Μια πόλη με προσανατολισμό στην αειφόρο ανάπτυξη.

Η πόλη θα πρέπει να ενθαρρύνει την κίνηση χωρίς αυτοκίνητα, όχι γιατί είναι η αυτοκίνηση η ρίζα του κακού αλλά γιατί το περπάτημα, η βόλτα ενισχύει τις κοινωνικές δομές, ενθαρρύνει τις ανθρώπινες σχέσεις, τη δημόσια ζωή, τον δημόσιο λόγο.  Μια υγιής πόλη έχει πεζοδρόμια, πλατείες και πάρκα, φροντισμένα, ασφαλή, προστατευμένα. Αυτοί οι δημόσιοι χώροι, υποδέχονται  τους πολίτες  επιτρέποντας την ελεύθερη έκφραση, είτε αυτή παίρνει τη μορφή της συνάντησης με φίλους, της συμμετοχής σε δραστηριότητες, είτε δινοντας περιθώρια για την αλληλεπίδραση  π.χ. με τη δημόσια τέχνη στο χώρο.  Όταν  ο πολίτης αλληλοεπιδρά με το περιβάλλον οργανώνεται κοινωνικά και όχι μόνο ατομικά.

Η ανάμειξη οικιστικών μονάδων, γραφείων και εμπορικών χώρων, προσελκύει ανθρώπους και κάνει το περιβάλλον ασφαλέστερο και φιλικότερο. Η ύπαρξη πρασίνου με πάρκα, κήπους και δέντρα, η συμμετοχή δηλαδή της φύσης στο αστικό περιβάλλον κάνει τη πόλη ελκυστικότερη. Η ποικιλία των χρήσεων μιας πλατείας, ενός πάρκου, ενός δρόμου δημιουργεί εξωτερικές δραστηριότητες που συμβάλλουν στην ασφάλεια των χώρων,  δημιουργεί συνθήκες ώστε ετερόκλητες ομάδες να συνυπάρχουν.

Έχουμε λοιπόν τις προδιαγραφές και τα προαπαιτούμενα για να γίνει η Πλατεία Ελευθερίας ένας τέτοιος χώρος προαγωγής της δημόσιας ζωής ;

Υπάρχει η σύγχρονη και προσβάσιμη δημόσια συγκοινωνία ώστε το αυτοκίνητο να μένει στις παρυφές ;  Υπάρχει μια σταθερή, ενεργή συμμετοχή του Δήμου στην οργάνωση αυτής της ζωής στην πόλη; Φροντίζει την καθαριότητα, τους χώρους πρασίνου, τα πάρκα ; Ασχολείται με την τήρηση των πολεοδομικών κανόνων ή την οργανωμένη ανάπτυξη της πόλης;  Οι πολίτες έχουν συνειδητοποιήσει τι ακριβώς σημαίνει δημόσιος χώρος; Προστατεύουν αυτό τον πλούτο ή σφυρίζουν κλέφτικα αδιαφορώντας και προβάλλοντας το δικό τους, περιορισμένο, εγώ;

>>> ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΕΣ & ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΤΗΣ BRIEF <<<

Η πλατεία Ελευθερίας δεν μου δίνει ελπίδα, έτσι άχαρη και τσιμεντένια που φαντάζει . Το μόνο που σκέφτομαι είναι πως η επιτυχία ενός δημόσιου χώρου, ενός τόπου, δεν εξαρτάται από τον αρχιτέκτονα και τον πολεοδόμο αποκλειστικά. Ευτυχώς, βασίζεται  σε ανθρώπους που υιοθετούν τη χρήση και τη διαχείριση του χώρου. Οι άνθρωποι τελικά κάνουν τους χώρους περισσότερο από ότι οι χώροι και κάνουν τους ανθρώπους. 

*Η Ήβη Λάμπρου είναι καθηγήτρια στο Τμήμα Δημοσιογραφίας του Πανεπιστημίου Frederick

Tags
Ήβη Λάμπρου
 
242
Thumbnail

• Αναγάγει την κάθε μπαρούφα σε θέμα της ημέρας, χωρίς να σκέφτεται τη ζημιά στον τόπο και την οικονομία

ΓΡΑΦΕΙ Η
ΧΡΥΣΩ ΑΝΤΩΝΙΑΔΟΥ


Ο Ρωμαίος σατιρικός ποιητής Γιουβενάλης μιλούσε για «Panem et circenses», δηλαδή «Άρτον και θεάματα»

Συνήθισε, λοιπόν, ο κυπριακός λαός, και ίσως το αναμένει και ίσως οι πολιτικοί και διάφοροι άλλοι παράγοντες που προσδοκούν στην εξουσία και την πολιτική, να το εκμεταλλεύονται, να ακούει ατάκες, βαρύγδουπες εξαγγελίες, μεγάλα λόγια. Να ακούει πολιτικάντηδες να προβάλλουν το… ανάστημά τους, να φωνάζουν, να απειλούν, να καρατομούν και να δείχνουν την… πυγμή τους. Ο λαός περιμένει την ατάκα του πολιτικού ή την … εξειδικευμένη ατάκα ενός οικονομολόγου που προσδοκά να κατακτήσει την εξουσία, για να την αναγάγουν σε κύριο ζήτημα στις συνάξεις, να την επικαλεστεί και να την τραβήξει μέχρι εκεί που δεν φτάνει. 

ad1mobile

 

ad2mobile

>>>Διαβάστε ακόμη: Πέντε αγωγές και πέντε εξελίξεις ίσως τινάξουν τα κρατικά ταμεία<<<

Το πλήθος ή καλύτερα ο όχλος, θέλει θεάματα από δυνατούς παίκτες, τραγουδοποιούς, θεατρίνους, ηθοποιούς της πολιτικής. Τίποτε λιγότερο δεν τους ικανοποιεί, τίποτε λιγότερο το θεωρούν ψεύτικο.

Η λησμονιά…

Όμως, ο λαός ξεχνά τέσσερα βασικά ζητήματα:
•    Η Κύπρος οδηγήθηκε στις αιματηρές μέρες του 2013, επειδή τα προηγούμενα χρόνια κάποιοι χάιδευαν τα αυτιά της εξουσίας και επειδή η εξουσία δεν ήθελε να ακούσει για να μην χάσει το έρεισμα, τη δύναμή της ανάμεσα στον λαό.

•    Η Κύπρος εισήλθε σε μνημόνιο και οι δανειστές επέβαλαν μέτρα, επειδή δεν λήφθηκαν στην ώρα τους οι ενδεδειγμένες αποφάσεις και όταν έπρεπε να ληφθούν, μεταξύ πρώτου και δεύτερου eurogroup, λήφθηκαν αποφάσεις που θεωρούνταν τότε, ότι θα είχαν τις λιγότερες επιπτώσεις. 

•    Η Κύπρος … διέσωσε το χρηματοπιστωτικό της σύστημα επειδή εισήλθαν σε αυτό ξένοι επενδυτές, τοποθέτησαν χρήματα και επέδειξαν εμπιστοσύνη στην Κυπριακή Δημοκρατία.

•    Η Κύπρος βρίσκεται σήμερα σε μια θέση, που θα μπορούσε να ήταν και χειρότερη, ομιλούντες οικονομικά, επειδή παρά τις παραλείψεις, τα λάθη, τις επιπόλαιες ενέργειες και αποφάσεις και την εμπιστοσύνη στους συμμαθητές, έγινε πάρα πολλή δουλειά.
Όμως, αυτός ο λαός έμαθε να φωνάζει, να μουρμουρά, να μεμψιμοιρεί και να δέχεται αποφάσεις, χωρίς να εισηγείται εναλλακτικές. Δεν κατάφερε να εκλέξει στη Βουλή ανθρώπους που έχουν το ανάστημα και την πυγμή να παρουσιάσουν τεκμηριωμένες εναλλακτικές, όχι λαϊκίστικες προσεγγίσεις, για να «γράψουν» στις κάμερες, όχι να πωλήσουν φύκια και μεταξωτές κορδέλες, προσδοκώντας στην επόμενη ημέρα των εκλογών.

>>> ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΥΠΡΟΣ - ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΗ ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ BRIEF <<< 

Σιωπά δουλοπρεπώς
Ο λαός συνήθισε να σιωπά, δουλοπρεπώς, να μεμψιμοιρεί στις συνάξεις, στα καφέ, στις εκκλησίες και στα γραφεία, χωρίς να προτείνει εναλλακτική. Και κυρίως να αναγάγει σε θέμα της ημέρας, μέχρι να έλθει στην επιφάνεια το επόμενο, την κάθε μπαρούφα που εκστομίζει κάποιος είτε για να επιδείξει … γνώσεις είτε για να κάμει ζημιά, ηθελημένα ή από άγνοια σε ένα θεσμό, σε έναν οργανισμό ή σε ένα άτομο.

Επιτέλους! Ποιος θα σκεφτεί σοβαρά σε αυτόν τον τόπο που παραπαίει καθημερινά; Ποιος θα σκεφτεί λογικά, με σύνεση, σοβαρότητα, υπεύθυνα, με γνώμονα το συμφέρον του συνόλου και της οικονομίας.

Η ώρα της προσωπικής ευθύνης του καθενός έχει φτάσει. Δεν μπορεί να ανεχόμαστε να είμαστε οι παράπλευρες απώλειες ενός πολέμου που γίνεται μόνο και μόνο για λόγους εντυπωσιασμού, για να βγουν κάποιοι κερδισμένοι. Είναι η ώρα της ευθύνης! Ίσως, για μένα, είναι καλύτερα η ώρα της Τρόικας. Για να μας συνετίσει, να μας ξυπνήσει από τον λήθαργο, να μας βάλει σε τάξη… Προτού αρχίσουν και πάλι τα δύσκολα, που ήδη τα βλέπουμε μπροστά μας και γυρίζουμε από την άλλη, φοβούμενοι μήπως μας αγγίξουν σε προσωπικό και επαγγελματικό επίπεδο. Όπως, βέβαια, μάθαμε τόσα χρόνια!  

article 1