Ήρθε ο Λαβρώφ, ήρθε και ο Πομπέο! Τι μας είπαν… (Crash Test)

Και οι δυο αναφέρθηκαν σε Κυπριακό, Κρίση στη Μεσόγειο και στον ρόλο του καθενός στην περιοχή – Υπέγραψαν και οι δυο Συμφωνίες με την ΚΔ – Τέσσερεις οι αξιοσημείωτες αναφορές από Λαβρώφ, τρεις από Πομπέο – Ποιος ήταν ο πιο ξεκάθαρος; Ποιος ήρθε να πάρει και ποιος να δώσει; 
 

ΓΡΑΦΕΙ Ο
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΣΑΓΓΑΡΗΣ 
Twitter: @tsangarisp

Ήρθε λοιπόν και ο Σεργκέι. Του δώσαμε και παράσημο, τον Μεγαλόσταυρο του Τάγματος του Μακαρίου Γ, και έφυγε. Όλα καλά. Αλλά τι πραγματικά μας είπε ο Ρώσος Υπουργός Εξωτερικών; Διότι η επίσκεψη του δεν πραγματοποιήθηκε σε μια «ανέμελη» και ήσυχη περίοδο. Ήρθε, ενδιάμεσα ίσως της κρισιμότερης και της πλέον ασταθούς περιόδου της τελευταίας 20ετίας. Υπό άλλες συνθήκες θα έπρεπε να μας έλεγε τα γνωστά, ότι είμαστε δίπλα σας, ότι στηρίζουμε τις συνομιλίες στο κυπριακό κτλ κτλ. 

Ευτυχώς όμως ήρθε και ο Μάικ Πομπέο, ο ΥΠΕΞ των ΗΠΑ. Την Τρίτη (8/9) ο Λαβρώφ, το Σάββατο (12/9) ο Πομπέο. Και γράφω ευτυχώς επειδή έτσι θα έχουμε και κάποιο σημείο σύγκρισης ως προς το τι μας είπε ο ένας και τι μας είπε ο άλλος, σε μια τόσο τεταμένη και ευαίσθητη περίοδο. 


Τι είπε ο Λαβρώφ
Ας δούμε πρώτα τι μας είπε ο Σεργκέι Λαβρώφ. Τέσσερεις είναι οι αναφορές που αξίζουν αναφοράς:  

Πρώτη αναφορά (Κυπριακό / Εγγυήσεις): «Είναι προφανές, και το τονίσαμε σήμερα στους φίλους μας, ότι το σύστημα εξωτερικών εγγυητών δεν ανταποκρίνεται στα σημερινά δεδομένα και το σύγχρονο διεθνές νομικό καθεστώς της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο πιο αποτελεσματικός τρόπος, πιστεύουμε,  για εξασφάλιση της ανεξαρτησίας κυριαρχίας, εδαφικής ακεραιότητας θα μπορούσαν να γίνουν οι εγγυήσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ στην Κύπρο», είπε ο Σ. Λαβρώφ. Πρόκειται για θέση, η οποία επαναδιατυπώθηκε από πλευράς Μόσχας αλλά είναι καλά να επαναλαμβάνεται αφού το θέμα των Εγγυήσεων θεωρείται και είναι το μεγαλύτερο αγκάθι στην επίτευξη λύσης του Κυπριακού

Δεύτερη αναφορά (Κυπριακό / Αμμόχωστος): «Είμαστε πεπεισμένοι πως η ταχύτερη επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων για την τελική διευθέτηση του Κυπριακού θα μπορούσε να συμβάλει στην δημιουργία απαραίτητων συνθηκών για την εξεύρεση συμβιβασμών και για το άνοιγμα των Βαρωσίων». Πρόσθεσε πως η Ρωσία, ως μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, παραμένει  προσηλωμένη στις αρχές διευθέτησης που αναγράφονται ρητά στα σχετικά ψηφίσματα και είναι έτοιμη να παρέχει κάθε συνδρομή στις πλευρές των διαπραγματεύσεων». Πρόκειται για το φλέγον θέμα αυτής της περιόδου αφού Άγκυρα και Τ/κ πλευρά φλερτάρουν με το άνοιγμα των Βαρωσίων. Ο Ρώσος ΥΠΕΞ ωστόσο κράτησε αποστάσεις χωρίς καμία αναφορά ή προτροπή προς την Άγκυρα και τ/κ πλευρά να μην προχωρήσουν σε αλλαγή του στάτους των Βαρωσίων όπως ορίζεται στα σχετικά ψηφίσματα του ΣΑ του ΟΗΕ

Τρίτη αναφορά (Μεσόγειος / Τουρκικές προκλήσεις): «Παρακολουθούμε την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο όσον αφορά τις σχέσεις σας με την Τουρκία. Είμαστε έτοιμοι να παρέχουμε κάθε συνδρομή στην ανάπτυξη ενός πραγματικού διαλόγου προς αμοιβαίως αποδεκτές λύσεις», είπε ο Ρώσος ΥΠΕΞ κατά την επίσκεψή του στο Προεδρικό ενώ στις δηλώσεις που έγιναν με το πέρας της συνάντησής του με τον Νίκο Χριστοδουλίδη είπε επί του ίδιου θέματος: «Ανταλλάξαμε απόψεις και για την κατάσταση στην ανατολική Μεσόγειο. Η Ρωσία θεωρεί απαράδεκτα οποιαδήποτε βήματα που μπορούν να οδηγήσουν σε περαιτέρω κλιμάκωση της έντασης. Επανειλημμένα καλούσαμε την ηγεσία των κρατών της περιοχής να επιδείξει πολιτική βούληση προς επίλυση διαφορών μέσω διαλόγου εντός νομικού πλαισίου, θα ήμασταν έτοιμοι να συμβάλουμε στην οικοδόμηση σχέσεων καλής γειτονίας σε περίπτωση αν μας ζητηθεί αυτό από τους ενδιαφερόμενους». Καμία τοποθέτηση επί της ουσίας από πλευράς Λαβρώφ. Ούτε για παραβίαση από πλευράς Τουρκίας στο Αιγαίο, ούτε και για παραβίαση της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ. Τίποτα! 

Τέταρτη αναφορά (Μεσόγειος / ΗΠΑ): «Υπάρχουν και άλλα ζητήματα που μας ανησυχούν όσον αφορά την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο», επισημαίνοντας ότι υπάρχουν, όπως ανέφερε, και «οι έξωθεν παίκτες όπως οι ΗΠΑ που προσπαθούν να δημιουργήσουν» γραμμές «και να συμβάλουν στις συγκρούσεις παρά στις ειρηνικές λύσεις. Αυτό είναι πραγματικά θλιβερό γεγονός διότι στην Ανατολική Μεσόγειο χρειάζονται άλλες προσεγγίσεις, ειρηνικοί τρόποι προώθησης των συμφερόντων. Συμβιβασμός, διάλογος είναι οι μόνες λύσεις που μπορούν να συνεισφέρουν στην ειρηνική λύση οποιασδήποτε υπόθεσης». Πρόκειται ίσως για την σοβαρότερη τοποθέτηση του Ρώσου ΥΠΕΞ, μέσω της οποίας εκφράζεται η διαφωνία της Μόσχας για τα ανοίγματα των ΗΠΑ προς την Λευκωσία και την διάθεση της Λευκωσίας, η οποία καλωσορίζει αυτά τα ανοίγματα


Τι είπε ο Πομπέο 
Τώρα ας δούμε και τι μας είπε ο Αμερικανός ΥΠΕΞ κατά την χθεσινή (12/9) επίσκεψή του. Άξια αναφοράς είναι τρία σημεία: 

Πρώτη αναφορά (Μεσόγειος / Τουρκικές προκλήσεις): Οι ΗΠΑ έχουν βαθιά ανησυχία για τις συνεχιζόμενες δραστηριότητες της Τουρκίας η οποία εξερευνά τον φυσικό πλούτο σε περιοχές όπου η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν δικαιοδοσία στην Ανατολική Μεσόγειο» και πρόσθεσε ότι «η Κυπριακή Δημοκρατία έχει το δικαίωμα να εκμεταλλεύεται τους φυσικούς της πόρους περιλαμβανομένου και του δικαιώματος για τους υδρογονάνθρακες που βρέθηκαν στην υπό την κυριαρχία της θάλασσα και στην ΑΟΖ της. Οι φυσικοί πόροι της Κύπρου θα πρέπει να κατανεμηθούν κατά τρόπο δίκαιο ανάμεσα σε Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους. Ξεκάθαρη τοποθέτηση κατά της Τουρκίας και στήριξη των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κύπρου. 

Δεύτερη αναφορά (Κυπριακό): «Οι ΗΠΑ συνεχίζουν να υποστηρίζουν μια συνολική διευθέτηση για επανένωση της νήσου σε μια διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία». Γενικότητα. Τίποτα το συγκεκριμένο. 

>>> Διαβάστε επίσης: Ξεκινούν φέτος οι εργασίες των εγκαταστάσεων CYCLOPS στην Κύπρο <<<

Τρίτη αναφορά (Μεσόγειος / Ρωσία): Οι χώρες της περιοχής θα πρέπει να επιλύσουν διαφορές, περιλαμβανομένων αυτών σε θέματα ασφάλειας και ενέργειας, κατά τρόπο διπλωματικό και ειρηνικό, τονίζοντας πως οι αυξανόμενες στρατιωτικές εντάσεις δεν βοηθούν κανένα παρά μόνο τους αντίπαλους που θέλουν να δουν διαίρεση στην διατλαντική ενότητα και σημείωσε ότι η περιφερειακή συνεργασία είναι απολύτως αναγκαία για διαρκή ενεργειακή ασφάλεια, τη δημιουργία νέων αγορών και την οικονομική ευημερία στην Ανατολική Μεσόγειο. Έμμεση αλλά σαφής αναφορά ότι η ένταση στη Μεσόγειο και η ένταση μεταξύ Ελλάδας – Τουρκίας οφελεί μόνο την Μόσχα. 


Τι υπέγραψε ο ένας, και τι ο άλλος 
Κατά την επίσκεψή τους, οι δυο ΥΠΕΞ υπέγραψαν και κάποιες συμφωνίες. Και οι δυο υπέγραψαν συμφωνία συνεργασίας με το ΥΠΕΞ της Κύπρου (τυπικά πράματα) αλλά και οι δυο υπέγραψαν και κάτι άλλο. Ο μεν Ρώσος ΥΠΕΞ υπέγραψε την ανανεωμένη Συμφωνία Διπλής Φορολογίας Κύπρου – Ρωσίας (μέσω της οποίας η ΚΔ χάνει την προνομιακή της θέση που είχε για εταιρείες ρωσικών συμφερόντων), ο δε Αμερικανός ΥΠΕΞ υπέγραψε Συμφωνία για την δημιουργία εκπαιδευτικού Κέντρου για θέματα ασφάλειας, με την ονομασία CYCLOPS (Cyprus Center for Land, Open Seas and Port Security) το οποίο θα είναι κυπριακής ιδιοκτησίας, ενώ έχει ήδη εξασφαλιστεί δέσμευση της Κυβέρνησης των ΗΠΑ για αρχική χρηματοδότηση της ανέγερσης και λειτουργίας του Κέντρου* (είδε στο τέλος).  


Crash Test 
Και οι δυο ΥΠΕΞ αναφέρθηκαν σε τρία ζητήματα: Κρίση στη Μεσόγειο, Κυπριακό, ο ρόλος ενός εκάστου στη Μεσόγειο

Κυπριακό: 
Ο Λαβρώφ εμφανίστηκε να κάνει πιο λεπτομερή αναφορά στο θέμα του Κυπριακού, υιοθετώντας την Κυπριακή θέση για κατάργηση των Εγγυήσεων σε περίπτωση λύσης. Ωστόσο ενώ μεν αναφέρθηκε στο θέμα της Αμμοχώστου απέφυγε να τοποθετηθεί για τον ρόλο της Άγκυρας ούτε και απέδωσε ευθύνες στην Τουρκία. 
Ο Πομπέο αρκέστηκε στην γενική τοποθέτηση που γίνεται στα του κυπριακού, ότι υποστηρίζουν την λύση στη βάση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ και μπλα μπλα μπλα. 

Μεσόγειος – Κρίση: 
Ο Λαβρώφ τοποθετήθηκε με γενικολογία. Απέφυγε να πει τα πράματα με το όνομά τους. Ούτε καν κατονόμασε την Τουρκία για τις παραβιάσεις σε Αιγαίο και κυπριακή ΑΟΖ. 
Ο Πομπέο είπε τα πράγματα με το όνομά τους, έκανε ευθέως αναφορά στην Τουρκία και εξέφρασε τη διαφωνία της Ουάσιγκτον για τις ενέργειες της Άγκυρας, η οποία «εξερευνά τον φυσικό πλούτο σε περιοχές όπου η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν δικαιοδοσία στην Ανατολική Μεσόγειο».

Ρόλος Ρωσίας / ΗΠΑ Μεσόγειος: 
Ο Λαβρώφ ήταν πιο σαφής και εξέφρασε την ανησυχία της Μόσχας για την αμερικανική παρουσία στην Μεσόγειο
Ο Πομπέο πιο διπλωματικά απ’ ότι ο Ρώσος ΥΠΕΞ άφησε σαφέστατη αιχμή προς την Μόσχα ότι είναι η μόνη που βολεύεται αν υπάρξει κρίση και στρατιωτική εμπλοκή μεταξύ Ελλάδας Τουρκίας. 

Συμφωνίες 
Ο Λαβρώφ ήρθε να επικυρώσει τη Συμφωνία Διπλής Φορολογίας, από την οποία η Μόσχα βγαίνει κερδισμένη. 
Ο Πομπέο ήρθε να επικυρώσει τη Συμφωνία και Εκπαιδευτικό Κέντρο σε θέματα Ασφάλειας που εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο δήλωσης πρόθεσης Κύπρου – ΗΠΑ για συνεργασία σε θέματα Ασφάλειας, από την οποία κερδισμένη βγαίνει η Κύπρος. 

*Το Κέντρο CYCLOPS αποτελεί πρόγραμμα συνεργασίας, με τις ΗΠΑ να παρέχουν τεχνογνωσία και τεχνικό υλικό, ενώ  θα εμπλακούν και σε προγράμματα εκπαίδευσης Κυπρίων εκπαιδευτών, με απώτερο στόχο την απόκτηση από αυτούς τεχνογνωσίας και ικανοτήτων, για να εκπαιδεύουν οι ίδιοι αντίστοιχους λειτουργούς άλλων κρατών, κυρίως ομονοούντων γειτονικών (Train the Trainers concept). Τομείς εκπαίδευσης που θα προσφέρει το Κέντρο αφορούν, μεταξύ άλλων, τις εξής ενότητες: συνοριακό έλεγχο και ασφάλεια, ασφάλεια λιμένων, τελωνειακούς ελέγχους στην ξηρά και στη θάλασσα, διαχείριση ΧΒΡΠ-Ε (Χημικά, Βιολογικά, Ραδιολογικά και Πυρηνικά) σε ειδικό εργαστήριο, και κυβερνοασφάλεια. 

Παναγιώτης Τσαγγάρης
 
461
Thumbnail