ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ: Ο Πολιτισμός εναντίον του κατεστημένου (του)

Δεν θα συμβιβαστούμε με μια λογική περί πολιτισμού που τον αντιμετωπίζει ως κάτι που ανήκει σε λίγους. Που τον περιορίζει σε αποθήκες, αρχειοφυλάκια και στασιμότητα. Η λογική του κατεστημένου μέσα από το οποίο οι πιο «προχωρημένοι» αποτελούσαν την εξαίρεση, δεν ταιριάζει στην εποχή μας


Του Μιχάλη Περσιάνη*
Όταν το τέλος του 2014 η Τράπεζα Κύπρου άλλαξε διεύθυνση, μια από τις κινήσεις που άρχισαν να γίνονται, ήταν και ο ορθολογισμός των δύο πολιτιστικών ιδρυμάτων, (Κύπρου και Λαϊκής), τα οποία είχαν πλέον συνενωθεί. Η διαδικασία άρχισε με την διερεύνηση των δεδομένων που παραλήφθηκαν από την νέα διεύθυνση.

Η εικόνα ήταν μάλλον καταθλιπτική για δύο λόγους.

Πρώτο, η ποιότητα των διευθυντικών πρακτικών δεν ήταν στα απαιτούμενα επίπεδα.

Δεύτερο, ήταν ένα σύστημα ημετέρων προς ημετέρους, με ελάχιστες λαμπρές εξαιρέσεις από άτομα με μεράκι. Ορισμένοι συνεχίζουν ένα εξαίρετο έργο από άλλους ρόλους και συχνά με προσωπικό κόστος.

Το έργο απευθυνόταν σε ένα στενό ακροατήριο, αυτοαναφορικό, ομφαλοσκοπικό και αναχρονιστικό. Η λογική που επικρατούσε ήταν πως δεν αξίζει στην υπόλοιπη κοινωνία να έχει πρόσβαση στο έργο που γίνεται, αφού «οι πολλοί» δεν αξίζουν τέτοιας ευκαιρίας.

Αυτές οι καταστάσεις βρήκαν τέλος.

Όσον αφορά στις εκδόσεις, υπήρχαν τότε 537 τίτλοι και 237 χιλιάδες αντίτυπα στις αποθήκες. Κλειστά, αδιάθετα, εγκλωβισμένα, φυλαγμένα σε συνθήκες πολύ χειρότερες από τις σημερινές.

>>> Όλες οι ειδήσεις χρονολογημένες - επιλεγμένο περιεχόμενο <<< 

Η πολιτική που ακολουθήθηκε έκτοτε είναι πως ο πολιτισμός δεν είναι για τους λίγους.

Δεν είναι προνόμιο μιας αστικής ελίτ που αποκλείει τους άλλους με την πρόφαση μιας δήθεν υψηλής ποιότητας.

Οι εκδόσεις διατέθηκαν, διατίθενται και θα διατίθενται. Επίσης ψηφιοποιούνται για τον απλούστατο λόγο πως βρισκόμαστε στο 2019 αλλά και για να ενισχυθεί η περεταίρω διάχυσή τους στην κοινωνία.

Χιλιάδες αντίτυπα διατέθηκαν στο Υπουργείο Παιδείας για να παραχωρηθούν σε σχολεία. Άλλα τόσα παραχωρήθηκαν στην Αρχιεπισκοπή για τις κατά τόπους βιβλιοθήκες της αλλά και στις τοπικές αρχές και κοινότητες για ενίσχυση της δικής τους προσπάθειας για αποκέντρωση του πολιτισμού. Έγιναν παζαράκια με πολύ υψηλές εκπτώσεις και μαζικές αγορές από το κοινό.

Το επόμενο βήμα είναι η διάθεση σε νοικοκυριά σε συνδυασμό και με την ψηφιοποίηση τους. Αυτό θα συνεχιστεί.

>>> Ειδήσεις από Bloomberg <<<

Η λογική πως τα βιβλία πρέπει να κοσμούν αποθήκες, έστω και πολύ καλύτερες από το χάλι που παραλάβαμε, δεν μας βρίσκει σύμφωνους. Τα βιβλία ανήκουν στις βιβλιοθήκες. Σχολείων, κοινοτήτων, εκκλησιών και σπιτιών. Και στα tablet. (Όπως το Read)

Το ίδιο φυσικά ισχύει και για τις συλλογές, όπου η πρόοδος ήταν και είναι πολύ πιο αργή, λόγω και ζητημάτων ασφάλειας, καταγραφής, προστασίας των αντικειμένων και γενικότερων διαδικασιών. Κι αυτό, όμως, γίνεται, όπως προχωρεί (πιο αργά από ό,τι θα επιθυμούσαμε) και η ψηφιοποίησή τους.

Πάνω από όλα, δεν θα συμβιβαστούμε με μια λογική περί πολιτισμού που τον αντιμετωπίζει ως κάτι που ανήκει σε λίγους. Που τον περιορίζει σε αποθήκες, αρχειοφυλάκια και στασιμότητα. Η λογική του κατεστημένου μέσα από το οποίο οι πιο «προχωρημένοι» αποτελούσαν την εξαίρεση, δεν ταιριάζει στην εποχή μας.

Στην εποχή μας δεν ταιριάζει ούτε η λογική πως οτιδήποτε εμπεριέχει τεχνολογία «δεν είναι τέχνη» ή πως εκδίδουμε βιβλία με δεδηλωμένο στόχο και δεδηλωμένο σχεδιασμό που αποσκοπεί στην μαζική φύλαξη.

>>> Αρθρογραφία Brief <<<

Ο Πολιτισμός αλλά και η Έρευνα πρέπει να διαχέονται. Ο καιρός του κατεστημένου των λίγων-για-τους-λίγους, έχει παρέλθει. Ο επιθανάτιος ρόγχος του, μάλλον επιβεβαιώνει πως η πορεία μας είναι σωστή.

Όσον αφορά στην διάθεση βιβλίων, αυτή θα συνεχιστεί, ελπίζω με την ίδια επιτυχία. Ανακοινώσεις θα ακολουθήσουν προς ενημέρωση των ενδιαφερομένων. Οι ηλεκτρονικές εκδόσεις επίσης συνεχίζονται.

*Ο Μιχάλης Περσιάνης είναι Διευθυντής Διεύθυνσης Εταιρικών Υποθέσεων της Τράπεζας Κύπρου, υπεύθυνος Πολιτιστικού Ιδρύματος Τράπεζας Κύπρου και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ογκολογικού Κέντρου της Τράπεζας Κύπρου
 
 

Μιχάλης Περσιάνης
 
255
Thumbnail

ΓΡΑΦΕΙ Ο
ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΩΣΤΟΥΡΗΣ

ad1mobile

Ίσως ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα, αν όχι το κυριότερο πέραν των κοινωνικών συνθηκών και του οικονομικού αντικτύπου, που προκάλεσε η παγκόσμια οικονομική κρίση να είναι τα νέα δεδομένα που έφερε στο πολιτικό προσκήνιο. Οι καλά εδραιωμένες πολιτικές ελίτ έχουν αμφισβητηθεί σε τεράστιο βαθμό, εκτρέφοντας παράλληλα τον λαϊκισμό ο οποίος βρίσκει πρόσφορο έδαφος κυρίως στα άκρα, δηλαδή σε ξεπερασμένες ακραίες εκφάνσεις αριστερών προτάσεων για ταξική μάχη και σε επίσης παρωχημένες ακροδεξιές πεποιθήσεις ανωτερότητας φυλών, μισαλλοδοξίας, ξενοφοβικών συνδρόμων και επαναφοράς στρατοκρατικών σκέψεων, αστυνομοκρατούμενων πολιτειών και μαξιμαλιστικών πολιτικών θέσεων επί εθνικών-κρατικών θεμάτων. 

>>> ΟΛΗ Η ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ BRIEF ΜΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ <<< 

Το οικονομικό κόστος μπορεί έστω και κατά προσέγγιση να μετρηθεί, το κοινωνικό δύσκολα μπορεί να υπολογιστεί, ενώ ο λαϊκισμός και οι πολιτικές των άκρων παίρνουν πίσω μια πολιτεία -όπως και την κυπριακή- με ανυπολόγιστη ζημιά σε διάφορα επίπεδα. 

Διάβαζα πρόσφατα στον Economist για την πιο πάνω εικόνα, σε ένα άρθρο το οποίο αναφερόταν σε διάφορες χώρες του πλανήτη = (Ουγγαρία, Πολωνία, Ιταλία, ΗΠΑ και Βρετανία) και παρόλο δεν υπήρχε κάποια ειδική αναφορά στην Κύπρο, οι αντιστοιχίες καταστάσεων και συμπεριφορών ήταν εξαιρετικά όμοιες με όσα συμβαίνουν και στη χώρα μας. 

Διαβάζοντας το άρθρο και ανταλλάζοντας -έστω κάποιες σύντομες απόψεις με άτομα στα social media- έκανα παράλληλα τη σκέψη για το πως αυτή η κατάσταση στην Κύπρο μπορεί να αλλάξει. Μπορεί να αλλάξει; Διερωτήθηκα ξανά και ξανά. 

Είναι δεδομένο ότι στη χώρα μας το κατεστημένο, δηλαδή τα παραδοσιακά κόμματα με τους μηχανισμούς τους σε συνδυασμό με μια οικονομική ελίτ που λειτουργεί πέριξ αυτών υπερισχύουν των λαϊκίστικων τάσεων, κάτι που θα μπορούσε να αξιολογηθεί -εν μέρει- και ως κάτι θετικό. Ο λόγος που το κομματικό και οικονομικό κατεστημένο είναι τόσο συμπαγές και ισχυρό στην Κύπρο είναι διότι βρίσκει ακροατήριο το οποίο καταναλώνει με ιδιαίτερη ευκολία λόγια χωρίς περιεχόμενο, ανεκπλήρωτες υποσχέσεις, σκάνδαλα, διαφθορά και πρόσκαιρες παροχές. Αυτά τα συστατικά αποτελούν το καύσιμο της μηχανής που τρέφει τους ψηφοφόρους και εις αντάλλαγμα διευρύνει ολοένα και περισσότερο την επιρροή της. 

Είτε ως συμμετέχοντες, είτε ως παρατηρητές που δήθεν κρατούν απόσταση από αυτά που τους απωθούν από την πολιτική, είτε με λανθασμένο πολιτικό κριτήριο το οποίο επαναλαμβανόμενα στηρίζει τις δυνάμεις που κατ’ επανάληψη ζήμιωσαν τον τόπο, το αποτέλεσμα είναι ένα και το ζούμε καθημερινά σε κάθε έκφανση της κυπριακής κοινωνίας, της πολιτικής ζωής και της οικονομικής δραστηριότητας. 

>>> ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΕΣ & ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΤΗΣ BRIEF <<<

ad2mobile

Και μπορεί οι λαϊκίστικες να μην έχουν πάρει την εξουσία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι τα κόμματα του ισχυρού κατεστημένου δεν εκφράζονται λαϊκίστικα ή δεν έχουν λαϊκιστές στις τάξεις τους, ωστόσο με την ημιμάθεια, την παραπληροφόρηση και τις εμμονές τους προσθέτουν επιπλέον συστατικά στο τοξικό μείγμα που οι πολίτες με το κατεστημένο έχουν από δεκαετίες δημιουργήσει και «καταναλώνουν», με ενδιάμεσους σταθμούς κρίσεων, τραγωδιών και μεγάλων σκανδάλων.  

Αλήθεια, πόσο θέλουμε να αλλάξει η σημερινή κατάσταση; Από ποιους θα γίνει αυτό και πότε; Θέλουμε; 

article 1