ΑΠΟΨΗ:Πως επιτυγχάνεται αποτελεσματικός ανταγωνισμός στις αγορές;

Η απουσία ενός κυρίαρχου συμμετέχοντα στην αγορά ηλεκτρισμού είναι το κλειδί για αποτελεσματικό ανταγωνισμό

ΓΡΑΦΕΙ Ο
ΔΡ. ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΟΥΛΛΙΚΚΑΣ*

 

Η απουσία ενός κυρίαρχου συμμετέχοντα στην αγορά ηλεκτρισμού είναι το κλειδί για αποτελεσματικό ανταγωνισμό. Σε αυτή την περίπτωση, κανένας από τους συμμετέχοντες δεν έχει τη δυνατότητα να ελέγχει τις τιμές. Η κυρίαρχη θέση στην αγορά ηλεκτρισμού μπορεί να προκύψει από διάφορους παράγοντες και, συνήθως, κληρονομείται από το μονοπωλιακό παρελθόν με τη μορφή της καθετοποιημένης επιχείρησης. Κατά τη διάρκεια της μετάβασης από την μονοπωλιακή κατάσταση στην ανταγωνιστική, o περιορισμός της κυρίαρχης θέσης της καθετοποιημένης επιχείρησης στην αγορά ως μέσου δημιουργίας του ανταγωνισμού, απαιτεί συνήθως ρυθμιστικές παρεμβάσεις.

>>> ΟΛΗ Η ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ BRIEF ΜΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ <<< 

Οι πηγές για ισχυρή θέση μιας κυρίαρχης επιχείρησης σε μια αγορά ηλεκτρισμού οι οποίες υπόκεινται σε ρυθμιστικές παρεμβάσεις αφορούν (α) τη σημαντική ασυμμετρία στην κλίμακα παραγωγής και πελατειακή βάση, (β) τις δυνατότητες στρατηγικής συμπεριφοράς προσφορών στη χονδρική αγορά μέσω της διατίμησης χονδρικής και των προσφορών προ-ημερήσιας και ενδο-ημερήσιας αγοράς, (γ) τις καθιερωμένες εμπορικές ονομασίες έναντι νεοεισερχομένων, (δ) το μικρό αριθμό παραγωγών και προμηθευτών, (ε) την περιορισμένη ρευστότητα της αγοράς, (στ) την ανάμειξη των ρυθμιζόμενων και μη ρυθμιζόμενων δραστηριοτήτων και (ζ) τις διεπιδοτήσεις μεταξύ μονοπωλιακών και ανταγωνιστικών δραστηριοτήτων.

Είναι γεγονός ότι σε αγορές ηλεκτρισμού με σωστή ρύθμιση των (στ) και (ζ) πιο πάνω, κατά τα αρχικά στάδια απελευθέρωσης, μόνο η κυρίαρχη επιχείρηση έχει σημαντική δύναμη τόσο στην πλευρά της παραγωγής όσο και στην πλευρά της προμήθειας. Τέτοια ισχύς μπορεί με σωστές ρυθμιστικές παρεμβάσεις να οδηγήσει σε θεμιτά αποτελέσματα προς όφελος των καταναλωτών. Για παράδειγμα, με την σωστή ρύθμιση της διατίμησης χονδρικής και των προσφορών προ-ημερήσιας και ενδο-ημερήσιας αγοράς της κυρίαρχης επιχείρησης.

Εάν ο ανταγωνισμός εξελίσσεται στην πλευρά της προμήθειας ηλεκτρισμού χωρίς ρύθμιση της διατίμησης χονδρικής και των τιμών των προσφορών προ-ημερήσιας και ενδο-ημερήσιας αγοράς της κυρίαρχης επιχείρησης, τότε η κυρίαρχη επιχείρηση μπορεί να έχει το κίνητρο να αυξήσει τις τιμές της χονδρικής αγοράς για να παρεμποδίσει τους ανταγωνιστές να αποκτήσουν πελάτες στη λιανική αγορά, εάν οι ανταγωνιστές δεν διαθέτουν ιδιόκτητες εγκαταστάσεις παραγωγής σε επαρκείς ποσότητες και κατάλληλο κόστος. Από την άλλη εάν η κυρίαρχη επιχείρηση αυξήσει τις τιμές της χονδρικής αγοράς για να αποθαρρύνει τον ανταγωνισμό στην αγορά λιανικής, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τον κίνδυνο παροχής κινήτρων σε νέους παραγωγούς να εισέλθουν στην αγορά χονδρικής, γεγονός που ενδεχομένως θα μειώσει τη δύναμη της κυρίαρχης επιχείρησης. Συνάμα εάν οι νέοι ανταγωνιστές στη λιανική αγορά δημιουργήσουν πελατειακή βάση ακολουθώντας μια τιμολόγηση βασισμένη στην ιδιόκτητη παραγωγή, τότε η επέκταση στην αγορά λιανικής είναι ισχυρή και δεν είναι ευάλωτη στην αύξηση της ρυθμιζόμενης τιμής της χονδρικής αγοράς.

Εάν ο ανταγωνισμός εξελίσσεται στην πλευρά της παραγωγής ηλεκτρισμού, η κυρίαρχη επιχείρηση μπορεί να μην μπορεί να ικανοποιήσει την μεγάλη πελατειακή της βάση οπότε θα πρέπει να αγοράσει ηλεκτρισμό από ανεξάρτητους παραγωγούς. Αυτό μπορεί να γίνει είτε με μακροπρόθεσμες συμβάσεις είτε με συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης ή μέσω της χονδρικής αγοράς. Σε όλες τις περιπτώσεις, έχει μεγάλη σημασία η κυρίαρχη επιχείρηση να έχει επαρκή παραγωγή για να ελαχιστοποιήσει το κόστος αγοράς ενέργειας από τρίτους. Μία μονοψωνιακή κατάσταση επιτρέπει προφανώς στην κυρίαρχη επιχείρηση να ελαχιστοποιήσει το κόστος και να μειώσει τα πιθανά έσοδα των ανεξάρτητων παραγωγών. Ομοίως, στην αγορά χονδρικής, η κυρίαρχη επιχείρηση έχει συμφέρον να επηρεάσει προς τα κάτω τη διαμόρφωση των τιμών. Επομένως και στις δύο περιπτώσεις, η εν λόγω δύναμη της αγοράς αποθαρρύνει νέες επενδύσεις. Αν όμως ο νεοεισερχόμενος επενδυτής μπορεί επίσης να εξυπηρετήσει μια πελατειακή βάση, τότε η πίεση των τιμών της χονδρικής αγοράς προς τα κάτω (ή των τιμών των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης) επιτρέπει στο νεοεισερχόμενο να αυξήσει την πελατειακή του βάση στη λιανική αγορά και να επηρεάσει τα έσοδα και το μερίδιο αγοράς της κυρίαρχης επιχείρησης.

>>> ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΕΣ & ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΤΗΣ BRIEF <<<

Με βάση την πιο πάνω ανάλυση βέλτιστος ανταγωνισμός προς όφελος των καταναλωτών μπορεί να επιτευχθεί (α) με σωστές ρυθμιστικές παρεμβάσεις όπως για παράδειγμα, με την σωστή ρύθμιση της διατίμησης χονδρικής και των προσφορών προ-ημερήσιας και ενδο-ημερήσιας αγοράς της κυρίαρχης επιχείρησης, (β) με την ύπαρξη εναλλακτικών παραγωγών και εναλλακτικών προμηθευτών και με την δραστηριοποίησή τους στην χονδρική και λιανική αγορά ηλεκτρισμού αντίστοιχα και (γ) όταν οι συνθήκες επιτρέπουν στους νεοεισερχόμενους να δημιουργήσουν παραγωγή και πελατειακή βάση, οι οποίες να ταιριάζουν μεταξύ τους. 

*Πρόεδρος Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου

Tags
Δρ. Ανδρέας Πουλλικκάς
 
175
Thumbnail

ΓΡΑΦΕΙ Η
ΕΛΕΝΑ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ*

ad1mobile

Δεν ξέρω αν φταίνε οι διακοπές, γιατί όλοι λείπετε και εγώ προσέχω τα καμένα δάση και τις τσιμεντουπόλεις σας που ψήνονται, άρα είμαι μόνος με μπόλικο ελεύθερο χρόνο και με πιάνουν ως συνήθως τα υπαρξιακά μου.

Δεν ξέρω αν φταίει η πανσέληνος (που μπαίνει από παντού) και οι Περσίδες (που πέφτουν από παντού) για τα όσα σκέφτομαι και όσα θα γράψω.

Σίγουρα όμως φταίει η ματιά στον κόσμο γύρω μου. Γιατί, φαντάζομαι όπως και όλες και όλοι εσείς, τον κόσμο μου τον αγαπώ, και τον ονειρεύτηκα κάποτε να αλλάζει και να γίνεται καλύτερος. Και το δοκίμασα στο μικρό τετραγωνάκι που μου αναλογεί. Και έσπασα τα μούτρα μου. Και παραιτήθηκα. Και ξαναδοκίμασα. Και ξαναέσπασα τα μούτρα μου. Αλλά πεισματάρης όντας, όπως ελπίζω και εσείς, επιμένω να τον κοιτάζω κατάματα και να δοκιμάζω ξανά και ξανά. Ένα τετραγωνάκι μου δόθηκε μικρό από την ανθρωπότητα, δεν θα τα καταφέρω να το αλλάξω; Να το σκουπίσω; Να το στολίσω; Να το καθαρίσω. Να βάλω και ένα βαζάκι με φρέσκα λουλουδάκια να τα βλέπεις και να ανοίγει η ψυχή σου; Και μετά να κρεμάσω ένα ήλιο και ένα φεγγάρι και ένα κατακόκκινο φιλί;

>>> ΟΛΗ Η ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ BRIEF ΜΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ <<<

Έτσι πίστευα στα νιάτα μου. Τώρα που μπήκα στο δεύτερο μισό της ζωής μου άρχισα να απογοητεύομαι και να αναζητώ το λάθος. Και αυτές τις μέρες το βρήκα κρυμμένο στους στίχους του αγαπημένου Ελύτη. Νομίζω πως γενικά οι ποιητές έχουν δίκαιο. Και ναι, ίσως παρά λίγη αγάπη ο κόσμος να ήταν άλλος.

Δεν μπορεί, πρέπει να έχει δίκαιο, παρά λίγη αγάπη θα ήταν αλλιώτικα τα πράγματα, γιατί αν αγαπούσαμε ακόμη λίγο, δεν θα κλείναμε τις πόρτες στους 150 μετανάστες που δεν έχουν στον ήλιο μοίρα, δεν θα τους μετατρέπαμε σε μπαλάκι ανάμεσα στις χώρες της Ε.Ε., τις χώρες της αλληλεγγύης, στην εποχή της Δημοκρατίας (γιατί δημοκρατικά εκλέγονται και οι φασιστικές κυβερνήσεις πλέον). Και σίγουρα δεν θα αρνούμαστε τη πιθανότητα στη ζωή σε ανθρώπους που βρίσκονται στα όρια της επιβίωσης. Δεν θα χρειάζονταν εκκλήσεις και  όλοι εμείς οι ευαισθητοποιημένοι και προβληματισμένοι θα αναλαμβάναμε δράση ως ενεργοί, λέμε τώρα, και κριτικά σκεπτόμενοι ευαίσθητοι πολίτες… παρά λίγη αγάπη…

Παρά λίγη αγάπη θα το φτιάχναμε επιτέλους το ΓΕΣΥ. Πόσο δύσκολο είναι τελικά; Θα κάναμε όλοι ένα βήμα πίσω στις διεκδικήσεις μας, θα βρίσκαμε όχι τι μας βολεύει, όχι τι μας συμφέρει, όχι τι δεμευτήκαμε, όχι τι υποσχεθήκαμε, όχι τι θέλουμε, αλλά εκείνο που ΠΡΕΠΕΙ. Πέρα από τα όποια συμφέροντα του οποιουδήποτε και θα στοιχηματίζαμε πως μπορούμε να δώσουμε όλοι μαζί αυτό το υπέροχο δώρο της ΥΓΕΙΑΣ, σε όσους δεν μπορούν, σε όσους το χρειάζονται, στην τρίτη ηλικία μας που δεν παίρνει διπλές και τριπλές συντάξεις, στους χρόνιους ασθενείς, στους λιγότερο προνομιούχους. Κρίμα! Είμαστε τόσο κοντά… παρά λίγη αγάπη.

Παρά λίγη αγάπη δεν θα ήταν οι κοινωνίες μας γεμάτες έγκλημα, δεν θα σκοτώναμε εν βρασμώ ψυχής, δεν θα σκοτώναμε από ζήλια, δεν θα καταλήγαμε σε εξαρτησιογόνες ουσίες, δεν θα  ζούσαμε στο περιθώριο της ζωής αλλά στο κέντρο της, δεν θα ξεπλέναμε βρώμικο χρήμα, δεν θα υπήρχαν φτωχοί και πλούσιοι, δεν θα πέθαιναν άστεγοι, δεν θα χρειαζόταν να συζητούμε για εκποιήσεις. Ούτε καν θα βρίζαμε στον δρόμο. Δεν θα περνούσαμε με κόκκινο. Δεν θα είχαμε άγχος. Δεν θα νιώθαμε πίεση. Δεν θα θέλαμε να αποδείξουμε πως είμαστε καλύτεροι από τον διπλανό μας. Και μπορώ να αναφερθώ και σε άλλα πολλά, αλλά θεωρώ πως πιάσατε τη σκέψη μου. 

>>> ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΕΣ & ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΤΗΣ BRIEF <<<

Υπεραπλούστευση; Ίσως. Δώστε μου ακόμη λίγο να εξηγήσω. Για να αγαπήσεις εκείνο το λίγο παραπάνω που θα άλλαζε τον κόσμο χρειάζονται 2 πράγματα. (Νομίζω. Γιατί δεν πρέπει να ξεχνάτε πως είμαι ένας απλός Ρομπέν). Αυτογνωσία και Ενσυναίσθηση. Να ξέρουμε ποιοι είμαστε και να μας αγαπήσουμε. Με τις φωτεινές και τις σκοτεινές στιγμές μας. Και μετά; Να μπούμε στη θέση του άλλου. Να τον καταλάβουμε αλλά κυρίως να τον νιώσουμε και να τον αγαπήσουμε. Λίγο παρά πάνω. 

Πώς; Επενδύοντας συστηματικά και σκόπιμα στην ανάπτυξη της συναισθηματικής νοημοσύνης στα σπίτια, στα σχολεία, στις κοινωνίες μας. Ναι, να δίνουμε στους άλλους όσες ευκαιρίες χρειάζεται ο καθένας, όσα μέσα πρέπει, όσο χρόνο απαιτείται για να βγάλει τον καλύτερο του εαυτό. Θα είναι μακροπρόθεσμα απόλυτα κερδοφόρα η επένδυση και οι δείκτες θα απογειωθούν. (Νομίζω. Θυμίζω ποιος είμαι).

Τελειώνω λέγοντας πως με αυτό τον τρόπο θα καταλήξουμε να έχουμε γύρω μας ηγέτες με ψηλό δείκτη συναισθηματικής νοημοσύνης (πέρα από κομματικούς μηχανισμούς, χρήμα, συμφέροντα, συγκυρίες; Νομίζω ναι. Πέρα από αγκυλώσεις στη σκέψη, δεσμεύσεις, συμφέροντα; Ξανά, νομίζω ναι.). 

Και τέτοιοι ηγέτες θα έχουν όραμα. Και θα αλλάξουν τον κόσμο. Και θα τον κάνουν καλύτερο, γιατί θα έχουν εκείνο το…  παρά λίγη αγάπη… που μας λείπει.

ad2mobile

Υπογραφή: Ρομπέν των Χαμένων Θαυμάτων.

Υ.Γ. Έτσι τα Θαύματα θα σταματήσουν να είναι εξαφανισμένα από τον κόσμο γύρω μας και θα γίνουν κομμάτι της καθημερινότητάς μας. Θα ζούμε κάθε μέρα θαύματα!

article 1