Τρία σενάρια ενώπιον της Τουρκίας και το «υπό-σενάριο» της κρίσης

Πενταμερής, η επόμενη μέρα - Πώς θα κινηθεί η Άγκυρα, ποιες οι επιλογές, το σενάριο της «τεχνητής υποχώρησης της Άγκυρας» και το ενδεχόμενο θερμής κρίσης στα ελληνοτουρκικά – βρέθηκε «πατέντα» για παράταση ζωής διαδικασίας Κυπριακού για άλλους 2-3 μήνες 

   


ΓΡΑΦΕΙ Ο
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΣΑΓΓΑΡΗΣ 
Twitter: @tsangarisp

Στο προηγούμενο άρθρο με τίτλο «Η Πενταμερής θα είναι μόνο η αρχή…» καταλήγαμε με την εξής φράση: «Η συνέχεια θα είναι ενδιαφέρουσα έως και τολμηρή…». Επίσης γράφαμε πως «Ο ΓΓ του ΟΗΕ δεν έχει και πολλές επιλογές σε μια τέτοια περίπτωση (όπου δηλαδή θα κατατεθεί μια εκ των δυο προτάσεων από πλευράς Άγκυρας). Είτε θα ξεκαθαρίσει ενώπιος ενωπίω ότι τέτοιες προτάσεις είναι εκτός των Παραμέτρων και άρα δεν μπορούν να συζητηθούν, είτε θα αποδεχτεί την πρόταση με την επιφύλαξη να επανέλθει, αφού πρώτα ενημερώσει το Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού του, από το οποίο άλλωστε λαμβάνει και ο ίδιος τους Όρους Εντολής του». 

Ως προς τις επιλογές του ΓΓ του ΟΗΕ, ο Αντώνιο Γκουτέρες δεν επέλεξε να πάει στο Συμβούλιο Ασφαλείας για να ζητήσει νέους όρους εντολής και επέλεξε να «παίξει» με την πρώτη επιλογή όπου ενώ μεν στην ουσία ξεκαθάρισε πως τα πλαίσια των ψηφισμάτων δεν επιτρέπουν συζήτηση αλλαγής βάσης λύσης, την ίδια ώρα «έδωσε παράταση ζωής της διαδικασίας» για άλλους δυο/τρεις μήνες με συμφωνία από όλα τα μέρη να επανέλθουν σε μια νέα Πενταμερή Διάσκεψη. 

Διότι στην πραγματικότητα περί αυτού πρόκειται. Η πρώτη καλύτερη επιλογή, την οποία ευνοούσε και ο ίδιος ο ΓΓ του ΟΗΕ ήταν ο διορισμός ειδικού αντιπροσώπου, ο οποίος θα είχε ως όρο εντολής τη συζήτηση μεταξύ των πλευρών για να υπάρξει κοινό έδαφος για επανέναρξη των συνομιλιών. Κάτι με το οποίο διαφώνησε η Άγκυρα. Όχι με τον διορισμό Ειδικού Αντιπροσώπου αλλά με τους όρους εντολής αυτού, αφού η Άγκυρα θεωρούσε πως όρος εντολής του θα έπρεπε να ήταν η συζήτηση της «Ισότιμης Κυριαρχίας» των δυο πλευρών. Η δεύτερη εναλλακτική ήταν να απευθυνθεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας για νέους Όρους Εντολής κάτι που δεν ευνοούσε και πάλι ο ίδιος ο ΓΓ και μια επιλογή η οποία θα ήταν και η πλέον αρνητική για την Ε/κ πλευρά αφού αυτό θα σήμαινε πως πλέον το αίτημα για αλλαγή βάσης της λύσης θα πήγαινε στο Σ.Α. του ΟΗΕ (ασχέτως αν υπήρχε ή όχι πιθανότητα (δεν) να αποφασίσει το Συμβούλιο Ασφαλείας για κάτι τέτοιο). Η τρίτη επιλογή ήταν μια «πατέντα» παράτασης ζωής της υφιστάμενης διαδικασίας μπας και… Και αυτή η «πατέντα» βρέθηκε μέσα από την συμφωνία για άλλη μια πενταμερή Διάσκεψη σε δυο/τρεις μήνες, όπως είπε και ο ίδιος ο ΓΓ του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες. 

Και τώρα τι γίνεται; 

Όπως γράψαμε και τις προάλλες η επόμενη μέρα της πενταμερούς θα είναι «ενδιαφέρουσα έως και τολμηρή». Οι επιλογές και πάλι δεν είναι πολλές. Τα σενάρια εξέλιξης της διαδικασίας δεν είναι πολλά.  

1/ Η Άγκυρα και η τ/κ πλευρά «κάνει πίσω» από τα δυο κράτη αποδεχόμενη τάχα την ΔΔΟ αλλά με «τουρκικές εγγυήσεις, τουρκικό στρατό και μια θετική ψήφο σε όλα τα θέματα» καθώς και συγκεκαλυμένη κυριαρχική ισότητα. Κάτι που ενδεχομένως να θέλει να πλασάρει και ως υποχώρηση «από την καθαρή θέση για τα δυο κράτη» με στόχο να στρέψει τα βλέμματα και κατ’ επέκταση τις πιέσεις προς την ε/κ πλευρά να «κάνει πίσω» και αυτή στα πιο πάνω ζητήματα ώστε να επιτευχθεί η «πολυπόθητη ΔΔΟ», «διότι αλλιώς η εναλλακτική θα είναι η καθαρή θέση για δυο κράτη». Δηλαδή να τεθεί το δίλημμα στην ε/κ πλευρά είτε «καθαρή λύση για δυο κράτη» είτε μια μπασταρδεμένη Ομοσπονδία η οποία στην ουσία θα είναι Συνομοσπονδία και με πατρόνα της «Ενωμένης Κύπρου» την ίδια την Άγκυρα. 

2/ Η Άγκυρα και η τ/κ πλευρά επιμένουν στην ‘καθαρή’ θέση τους για λύση δυο κρατών και η διαδικασία προσκρούει σε αδιέξοδο, κάτι που λογικά θα προκαλέσει την εμπλοκή του Σ.Α. του ΟΗΕ ώστε να αποφασιστεί τι δέον γενέσθαι. 

3/ Η Άγκυρα και η τ/κ πλευρά αποδέχονται να συνεχιστεί η διαδικασία από το Κ. Μοντανά και αποδέχονται την κατάργηση των Εγγυήσεων, Στρατού και της θετικής ψήφου σε όλα τα θέματα και συνεπώς ανοίγει ο δρόμος για οριστική λύση. Ένα σενάριο που μοιάζει μάλλον με «όνειρο θερινή νυκτός» όπως άλλωστε μας είπε ο Μ. Τσαβούσογλου δημοσίως τις προάλλες στο Κ. Μοντανά. 

Ανεξαρτήτως όμως ποιο δρόμο τελικά θα ακολουθήσει η Άγκυρα, υπάρχει και ένα άλλο «υποσενάριο» το οποίο θέλει την Τουρκία στο μεσοδιάστημα των δυο τριών μηνών να προχωρά σε κορύφωση των προκλήσεων σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, στέλνοντας το μήνυμα ότι αυτό που είπε για δυο κράτη το εννοεί και πως δεν πρόκειται να κάνει πίσω αγνοώντας τα όποια ψηφίσματα, θέσεις και δηλώσεις τόσο του ΟΗΕ όσο και της ΕΕ.

Το τι τελικά θα γίνει θα το μάθουμε πολύ σύντομα και ίσως να απαιτηθεί να λάβουμε τολμηρές αποφάσεις… Το μόνο δεδομένο είναι πως είτε η Άγκυρα επιλέξει το πρώτο σενάριο είτε το δεύτερο, λύση δεν μπορεί να υπάρξει. Λύση μπορεί να υπάρξει μόνο με λύση Ομοσπονδίας, χωρίς Εγγυήσεις από Τουρκία και Ελλάδα, χωρίς Στρατούς από Τουρκία και Ελλάδα και χωρίς την απαίτηση για μια θετική ψήφο της τ/κ κοινότητας επί όλων των ζητημάτων. 

Παναγιώτης Τσαγγάρης
 
666