Ποιος ωφελείται από το «τύπωμα» του χρήματος

Υπάρχουν πλέον δύο παράλληλοι νομισματικοί κόσμοι

Πάνω από ένα εκατομμύριο δολάρια τυπώνονται ανά δευτερόλεπτο, μόνο από την Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ το τελευταίο διάστημα. Κάθε δευτερόλεπτο που περνάει, εκχέονται στο τραπεζικό σύστημα περισσότερα από 1.000.000 ολόφρεσκα, ζεματιστά δολάρια. Είναι άραγε τόσο ζεστά, έτσι ώστε να αναθερμάνουν την οικονομία; Αυτό είναι το ένα ερώτημα.

Μέσα από αυτή την κρίση όμως, αναδύθηκε και ένα άλλο. Τελικά πόσο απλό είναι να φτιάχνεις χρήμα; Κι αν είναι, γιατί να πληρώνουμε φόρους; Τι έννοια έχει το έλλειμμα ή το πλεόνασμα, αν μπορείς να τυπώσεις για να καλύψεις το κενό; Αγαπητοί τραπεζίτες, τυπώστε λίγα παραπάνω και μοιράστε τα σε όλους. Να δουλεύουμε μόνο για χόμπι! Να κάνουμε ζωάρα!

Απίθανο; Έτσι ακούγεται. Αλλά από την άλλη, ποιος είχε φανταστεί ότι τόσο επιθετικές ενέργειες, όπως εκμηδενισμός των επιτοκίων και χωρίς όρια παροχή ρευστότητας στην οικονομία, θα γίνονταν τόσο mainstream, φέρνοντας στο προσκήνιο τη μέχρι πρόσφατα περιθωριακή Μοντέρνα Νομισματική Θεωρία (Modern Monetary Theory ή MMT);

Σύμφωνα με την ΜΜΤ, οι κυβερνήσεις δεν χρειάζονται φόρους για να λειτουργήσουν. Οι φόροι απλώς δημιουργούν ζήτηση για το νόμισμα. Το μόνο αντίκρισμα του κρατικού παραστατικού νομίσματος είναι η υποχρέωση των πολιτών να πληρώνουν τις φορολογικές υποχρεώσεις τους αποκλειστικά με αυτό. Απαγορεύεται να πληρώσουν με συνάλλαγμα ή χρυσό.

Σήμερα, τα χρέη δεν πληρώνονται με χρήμα αλλά με νέο χρέος. Κάθε οικονομική οντότητα (κράτος, εταιρεία, ιδιώτης) είναι οικονομικά βιώσιμη, όταν πείθει τον αντισυμβαλλόμενο ότι είναι αρκετά αξιόπιστη ώστε να χρωστά και να μεταφέρει τις υποχρεώσεις πληρωμής της στο μέλλον. Και ποια είναι πιο αξιόπιστη από μια Κεντρική Τράπεζα; Δεν μένει ποτέ από χρήμα, όσο έχει τη δυνατότητα να το «τυπώνει» στις ποσότητες που επιθυμεί.

Όλα αυτά φαίνονται αδιανόητα, αλλά δεν είναι καινούργια. Ξεκίνησαν το 1971, όταν ο Νίξον, καταργώντας τον Κανόνα του Χρυσού, κατάφερε να δημιουργήσει ως βάση του χρήματος το χρέος! Γιατί το χρήμα πλέον εκεί οφείλει την ύπαρξή του: στο χρέος, στην πίστη (credit).

>>> Όλες οι Blockchain/Crypto ειδήσεις <<<

Η αξία του χρήματος είναι αποκλειστικά και μόνο θέμα πίστης. Οι παλιοί αλχημιστές προκειμένου να φτιάξουν χρυσό χρησιμοποιούσαν χαλκό. Πούνα φανταστούν ότι κάποτε οι μεταγενέστεροι συνάδελφοί τους δεν θα χρειάζονταν γνώσεις χημείας αλλά θρησκευτικών; Αν εισέλθουμε στα γραφεία των Κεντρικών Τραπεζών, δεν υπάρχουν τεράστια καζάνια με πράσινο υγρό που κοχλάζει και το οποίο ανακατεύουν μαυροφορεμένες γριές μάγισσες ψιθυρίζοντας ακατάληπτα ξόρκια. Δεν υπάρχει λόγος. Οι σημερινοί «μάγοι» αρκεί να πατήσουν λίγα πλήκτρα στον υπολογιστή.

Τι σημαίνει τύπωμα χρήματος από μια Κεντρική Τράπεζα; Ας πούμε ότι η Scrap Bank είναι μια εμπορική τράπεζα που κατέχει ένα ομόλογο αξίας 100.000. Η Κεντρική Τράπεζα που υπάγεται αγοράζει αυτό το ομόλογο και πιστώνει στον λογαριασμό της Scrap Bank το ποσό των 100.000. Αυτό ήταν! Πλέον η Scrap Bank μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτά τα χρήματα για να αγοράσει κι άλλα περιουσιακά στοιχεία ή να τα δανείσει. Νέα δάνεια σημαίνουν νέες καταθέσεις.

Πού τις βρήκε τις 100.000 η Κεντρική Τράπεζα; Από κοπανιστό αέρα! Για αυτό υπάρχει ο φόβος ότι από το ανεξέλεγκτο «τύπωμα», θα οδηγηθούμε σε πληθωρισμό. Τα παραγόμενα αγαθά δεν αυξήθηκαν έτσι ώστε να δικαιολογείται η εμφάνιση νέου χρήματος ως έκφραση της αξίας τους. Λιγότερα είναι λόγω της πανδημίας.

Όμως τα χρήματα που κυκλοφορούν, αυξήθηκαν. Πρόκειται για απλή αριθμητική, συγκαλυμμένη με δυσνόητες εκφράσεις, όπως ποσοτική χαλάρωση, εκτεταμένες αγορές ενεργητικού και άλλες βαρύγδουπες ονομασίες. Όπως και να τα ονομάσουν όμως, αυτό που έχουμε, είναι περισσότερα χρήματα για λιγότερα περιουσιακά στοιχεία.

Όλα αυτά φαίνονται ακαταλαβίστικα ακόμα και για την πλειοψηφία των οικονομολόγων, πόσο μάλλον για τον μέσο πολίτη. Στο κάτω κάτω, το πώς δημιουργείται το χρήμα λίγη σημασία έχει. Όταν μιλάς σε κάποιον για χρηματοοικονομικές μεταρρυθμίσεις, το πιθανότερο είναι να τον πάρει ο ύπνος. Αν όμως του αναφέρεις πως τα χρήματά του δεν είναι ασφαλή, τότε του αποσπάς την προσοχή. Είναι;

Ο προβληματισμός είναι εύλογος. Τα χαρτονομίσματα λειτουργούν ως διασφάλιση αξίας, εκτός από ανταλλακτικό μέσο πληρωμών. Όλο αυτό το χρήμα που «τυπώνεται», μήπως εμφανίσει πληθωρισμό που θα διαβρώσει την αγοραστική του δύναμη; Κάτι τέτοιο δεν έπαθε η Βενεζουέλα και τώρα το νόμισμά της εξευτελίστηκε; Κινδυνεύουν να πάθουν το ίδιο και οι ΗΠΑ;

Οι ΗΠΑ όχι, δεν κινδυνεύουν. Ή, για να το πούμε καλύτερα, κινδυνεύουν λιγότερο από τους υπόλοιπους. Κι αυτό επειδή η διεθνής οικονομική δραστηριότητα βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο δολάριο. Η FED δεν λειτουργεί σαν τελευταίο οχυρό μόνο στις ΗΠΑ. Σε μια περίοδο που το ρευστό είναι βασιλιάς, αυτός που ξεχωρίζει από όλους τους βασιλιάδες είναι το δολάριο. Η ζήτηση για αυτό το νόμισμα είναι τεράστια και απορροφά την επιπλέον προσφορά. Εκτός από μέσο συναλλαγών, αποτελεί και μέσω αποθήκευσης αξίας στις περιόδους κρίσεων. Και η κρίση είναι σε εξέλιξη.

Το έχουμε αναφέρει ξανά. Τα σημαντικότερα όπλα των ΗΠΑ δεν είναι τα πυρηνικά. Αυτά δεν πρόκειται να τα χρησιμοποιήσουν ποτέ, παρά μόνο όταν θελήσουν να αυτοκτονήσουν. Η παγκόσμια ηγεμονία τους βασίζεται στο δολάριο.

Αν δεν εξέδιδαν τόσα δολάρια οι Αμερικανοί, η αυξημένη ζήτηση θα είχε εξακοντίσει το νόμισμά τους στα ύψη, δημιουργώντας προβλήματα ανταγωνιστικότητας. Το θέμα είναι όμως πως τα φρεσκοτυπωμένα δολάρια που πηγαίνουν στο εξωτερικό, μένουν στο χρηματοοικονομικό σύστημα. Δεν φτάνουν στην παραγωγική οικονομία. Καθαρό εισόδημα απολαμβάνουν μόνο οι Αμερικανοί πολίτες. Το κράτος τους εκτυπώνει χαρτάκια, τα οποία ανταλλάσσει με προϊόντα και υπηρεσίες από όλο τον κόσμο.

Όχι πως δεν επωφελούνται και οι ανεπτυγμένες χώρες, ειδικά όσες έχουν ομόλογα σε δολάρια. Αν το αμερικανικό νόμισμα ήταν στα ύψη, θα απαιτούνταν περισσότεροι πόροι για να πληρώσουν τις υποχρεώσεις τους, με ό,τι δυσάρεστες επιπτώσεις συνεπαγόταν αυτό για τους πολίτες τους. Το ίδιο και οι επιχειρήσεις που χρωστάνε δολάρια, θα δυσκολεύονταν ακόμα περισσότερο κι από την ήδη άβολη θέση όπου βρίσκονται τώρα.

Ο νέος νομισματικός κόσμος των crypto

Υπάρχουν πλέον δύο παράλληλοι νομισματικοί κόσμοι: στον ένα, το χρήμα τυπώνεται αυθαίρετα. Στον άλλο, του bitcoin, η προσφορά είναι σταθερή και βαίνει με μειούμενο ρυθμό.

Οι προσδοκίες για το bitcoin ότι θα αποτελέσει εξασφάλιση έναντι της πανδημίας μπορεί να μην επαληθεύτηκαν, όμως εξακολουθεί να αποτελεί αντιστάθμισμα έναντι του συστήματος των παραστατικών νομισμάτων. Αυτού του είδους τα μακροοικονομικά γεγονότα και οι νομισματικές εξελίξεις ήταν η αιτία που δημιουργήθηκε εξαρχής.

>>> Όλες οι Blockchain/Crypto ειδήσεις <<<

Όσο πλησιάζουμε προς το φαινόμενο του halving -μόλις 25 ημέρες έμειναν- τόσο η τωρινή συγκυρία μοιάζει με τις προηγούμενες περιπτώσεις. Το παρακάτω διάγραμμα μας δείχνει την πορεία του αριθμού των οικονομικών οντοτήτων που κατέχουν τουλάχιστον 1.000 bitcoin. Όπως και το 2016, προηγήθηκε μια περίοδος όπου αυξάνονταν συνεχώς. Άραγε αυτό σημαίνει πως θα ακολουθήσει σε λίγο καιρό μια νέα έντονη ανοδική αγορά; Σύντομα θα έχουμε την απάντηση.

Πηγή: Euro2day.gr (του Βασίλη Παζόπουλου)

Tags
 
692
Thumbnail