Πώς τελικά ο κόσμος πληρώνει τον πόλεμο του Πούτιν στην Ουκρανία

Η Ρωσία γεμίζει από μια πλημμύρα μετρητών, κατά μέσο όρο $800 εκατ. την ημέρα φέτος

Στις αρχές Μαρτίου, καθώς οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους εξαπέλυσαν ένα κύμα κυρώσεων στη Ρωσία, ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν στάθηκε στον Λευκό Οίκο και είπε ότι ήθελαν να καταφέρουν ένα «ισχυρό πλήγμα στην πολεμική μηχανή του Πούτιν».

Αλλά καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία πλησιάζει την 100ή του μέρα, αυτή η.... μηχανή εξακολουθεί να λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό. Η Ρωσία γεμίζει από μια πλημμύρα μετρητών, κατά μέσο όρο 800 εκατομμύρια δολάρια την ημέρα φέτος, και αυτό ακριβώς τραβάει η υπερδύναμη των εμπορευμάτων από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.

Για χρόνια, η Ρωσία λειτουργεί ως ένα τεράστιο σούπερ μάρκετ εμπορευμάτων που πουλά ό,τι χρειαζόταν ένας αχόρταγος κόσμος: Όχι μόνο ενέργεια, αλλά και σιτάρι, νικέλιο, αλουμίνιο και παλλάδιο. Η εισβολή στην Ουκρανία ώθησε τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση να επανεξετάσουν αυτή τη σχέση. Χρειάζεται χρόνος, αν και η ΕΕ έκανε ένα περαιτέρω βήμα αυτή την εβδομάδα, συνάπτοντας μια συμβιβαστική συμφωνία για τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου.

Η Ρωσία απέχει πολύ από το να είναι αλώβητη από τις κυρώσεις, οι οποίες την έχουν κάνει παρία σε όλο τον ανεπτυγμένο κόσμο. Οι εταιρικοί γίγαντες έχουν εγκαταλείψει, πολλοί απομακρύνονται από περιουσιακά στοιχεία δισεκατομμυρίων δολαρίων, και η οικονομία οδεύει προς μια βαθιά ύφεση. Αλλά ο Πούτιν μπορεί να αγνοήσει αυτή τη ζημιά προς το παρόν, επειδή τα ταμεία του ξεχειλίζουν από τα έσοδα από εμπορεύματα, τα οποία έχουν γίνει πιο προσοδοφόρα από ποτέ χάρη στην άνοδο των παγκόσμιων τιμών που οφείλεται εν μέρει στον πόλεμο στην Ουκρανία.

Ακόμη και με ορισμένες χώρες να διακόπτουν ή να καταργούν σταδιακά τις αγορές ενέργειας, τα έσοδα της Ρωσίας από πετρέλαιο και φυσικό αέριο θα είναι περίπου 285 δισεκατομμύρια δολάρια φέτος, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Bloomberg. Αυτό θα ξεπερνούσε τον αριθμό του 2021 περισσότερο από το ένα πέμπτο. Ρίξτε άλλα εμπορεύματα, και αυτό υπερκαλύπτει τα 300 δισεκατομμύρια δολάρια σε συναλλαγματικά αποθέματα που παγώθηκαν ως μέρος των κυρώσεων.

Οι ηγέτες της ΕΕ γνωρίζουν ότι πρέπει να σταματήσουν να αγοράζουν από τη Ρωσία και να χρηματοδοτούν έμμεσα έναν καταστροφικό πόλεμο στο κατώφλι της Ευρώπης. Όμως, παρ' όλη αυτή τη φιλοδοξία, οι εθνικές κυβερνήσεις γνωρίζουν επίσης ότι θα υπάρξουν επιπτώσεις για τις δικές τους οικονομίες.

Στις ΗΠΑ, αξιωματούχοι συζητούν τρόπους για να αυξήσουν την οικονομική πίεση, ενδεχομένως βοηθώντας στην επιβολή ανώτατου ορίου στην τιμή του ρωσικού πετρελαίου ή επιβάλλοντας κυρώσεις σε χώρες και εταιρείες που εξακολουθούν να συναλλάσσονται με ρωσικές επιχειρήσεις υπό περιορισμούς. Αλλά τέτοιες δευτερεύουσες κυρώσεις είναι βαθιά διχαστικές και κινδυνεύουν να βλάψουν τις σχέσεις με άλλες χώρες.

Οι ΗΠΑ έχουν ήδη απαγορεύσει το ρωσικό πετρέλαιο, αλλά η Ευρώπη σιγά σιγά απογαλακτίζεται από αυτήν την εξάρτηση. Αυτό δίνει στη Μόσχα χρόνο για να βρει άλλες αγορές - όπως η Κίνα και η Ινδία που γεμίζουν εμπορεύματα - για να περιορίσει οποιαδήποτε ζημιά στα έσοδα από τις εξαγωγές και στον οικονομικό πόλεμο.

Αυτό σημαίνει ότι τα χρήματα αναβλύζουν στους λογαριασμούς της Ρωσίας και τα οικονομικά μεγέθη είναι μια συνεχής υπενθύμιση στη Δύση ότι χρειάζεται δραματική αλλαγή. Μόνο τα έσοδα από τις εξαγωγές πετρελαίου είναι αυξημένα κατά 50% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας.

Οι κορυφαίοι παραγωγοί πετρελαίου της Ρωσίας πραγματοποίησαν το υψηλότερο συνδυασμένο κέρδος σε σχεδόν μια δεκαετία το πρώτο τρίμηνο, εκτιμά η SberCIB Investment Research με έδρα τη Μόσχα. Και οι εξαγωγές σιταριού συνεχίζονται - σε υψηλότερες τιμές - καθώς οι κυρώσεις στη ρωσική γεωργία δεν συζητούνται καν επειδή ο κόσμος χρειάζεται το σιτάρι του.

Το πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, το ευρύτερο μέτρο του εμπορίου αγαθών και υπηρεσιών, υπερτριπλασιάστηκε τους πρώτους τέσσερις μήνες του έτους σε σχεδόν 96 δισεκατομμύρια δολάρια. Αυτός ο αριθμός, ο υψηλότερος τουλάχιστον από το 1994, αντανακλούσε κυρίως την άνοδο των τιμών των εμπορευμάτων, αν και η βουτιά των εισαγωγών υπό το βάρος των διεθνών κυρώσεων ήταν επίσης ένας παράγοντας.

Το ρούβλι έχει γίνει ένα άλλο σύμβολο που χρησιμοποιεί ο Πούτιν για να προβάλει δύναμη. Παρόλο που χλευάστηκε με το λογοπαίγνιο rubble (σ.σ. ερείπια, σπασμένες πέτρες) από τον Τζο Μπάιντεν, όταν αρχικά κατέρρευσε ως απάντηση στις κυρώσεις, από τότε κοντεύει να γίνει το νόμισμα με τις καλύτερες επιδόσεις στον κόσμο έναντι του δολαρίου φέτος.

Τα έσοδα από το πετρέλαιο

Μία από τις μεγάλες τρύπες στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας είναι η προθυμία άλλων χωρών να συνεχίσουν τις αγορές πετρελαίου, αν και με έκπτωση σε ορισμένες περιπτώσεις.

Τα ινδικά διυλιστήρια αγόρασαν περισσότερα από 40 εκατομμύρια βαρέλια ρωσικού πετρελαίου μεταξύ της έναρξης της εισβολής στην Ουκρανία στα τέλη Φεβρουαρίου και στις αρχές Μαΐου. Αυτό είναι 20% περισσότερες από τις ροές Ρωσίας-Ινδίας για ολόκληρο το 2021, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Bloomberg με βάση τα στοιχεία του υπουργείου Εμπορίου. Τα διυλιστήρια αναζητούν ιδιωτικές συμφωνίες αντί για δημόσιους διαγωνισμούς για να αποκτήσουν τα ρωσικά βαρέλια φθηνότερα από τις τιμές της αγοράς.

Η Κίνα ενισχύει επίσης τους ενεργειακούς δεσμούς της με τη χώρα, εξασφαλίζοντας φθηνότερες τιμές αγοράζοντας πετρέλαιο που αποφεύγεται αλλού. Ενίσχυσε τις εισαγωγές και βρίσκεται επίσης σε συνομιλίες για την αναπλήρωση των στρατηγικών αποθεμάτων αργού της με ρωσικό πετρέλαιο.

Είναι μια παρόμοια ιστορία για τις χαλυβουργίες και τον άνθρακα οπτανθρακοποίησης. Οι εισαγωγές από τη Ρωσία αυξήθηκαν για τρίτο μήνα τον Απρίλιο, υπερδιπλασιάζοντας τα επίπεδα του περασμένου έτους, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του τελωνείου. Και ορισμένοι πωλητές ρωσικού πετρελαίου και άνθρακα προσπάθησαν να κάνουν τα πράγματα ευκολότερα για τους Κινέζους αγοραστές επιτρέποντας συναλλαγές σε γιουάν.

Όσον αφορά το φυσικό αέριο, η Ρωσία έχει λιγότερες επιλογές για την εκτροπή των προμηθειών, αλλά οι χώρες στο τέλος των αγωγών από τη Ρωσία —μερικοί από τους οποίους διέρχονται από την Ουκρανία— είναι επίσης εγκλωβισμένες σε αμοιβαία εξάρτηση.

Περίπου το 40% των αναγκών της ΕΕ σε φυσικό αέριο καλύπτονται από τη Ρωσία, και αυτός θα είναι ο πιο δύσκολος κρίκος του μπλοκ προς αποκοπή. Οι ευρωπαϊκές παραδόσεις εκτινάχθηκαν ακόμη και τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο, καθώς η εισβολή προκάλεσε εκτίναξη των τιμών στους ευρωπαϊκούς κόμβους φυσικού αερίου, καθιστώντας τις αγορές από τη ρωσική Gazprom φθηνότερες για τους περισσότερους πελάτες με μακροπρόθεσμα συμβόλαια.

Οι όγκοι έχουν μειωθεί από τότε, χάρη στον θερμότερο καιρό και τις εισροές ρεκόρ υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις ΗΠΑ και άλλες χώρες. Υπήρξαν επίσης διακοπές λόγω στρατιωτικής δραστηριότητας και η ίδια η Ρωσία διέκοψε τις προμήθειες στην Πολωνία, τη Βουλγαρία και τη Φινλανδία, οι οποίες αρνήθηκαν την απαίτηση του Πούτιν για πληρωμή σε ρούβλια.

Παρόλο που η ΕΕ μειώνει την εξάρτησή της - η Γερμανία λέει ότι έχει μειωθεί στο 35% από 55% - υπάρχουν επιπλοκές σε κάθε βήμα. Αρκετοί μεγάλοι αγοραστές ρωσικού φυσικού αερίου έχουν κάνει τα πάντα για να συνεχίσουν να αγοράζουν το κρίσιμο καύσιμο, και εταιρείες κοινής ωφέλειας όπως η ιταλική Eni SpA και η γερμανική Uniper αναμένουν ότι οι προμήθειες θα συνεχιστούν.

Ενώ νέες κυρώσεις και περιορισμοί είναι σχεδόν βέβαιοι, ακόμη και με αβέβαιο χρονοδιάγραμμα, η πίεση στη ρωσική οικονομία και τα οικονομικά του Πούτιν θα αυξηθεί τελικά.

Ο ενεργειακός τομέας της χώρας αντιμετωπίζει επίσης μια σειρά άλλων παραγόντων πέρα από τη ζήτηση, από περιορισμούς στη ναυτιλία και ασφάλιση έως την αδύναμη εγχώρια ζήτηση. Η παραγωγή πετρελαίου μπορεί να μειωθεί περισσότερο από 9% φέτος, ενώ η παραγωγή φυσικού αερίου μπορεί να μειωθεί κατά 5,6%, σύμφωνα με τις βασικές προοπτικές του ρωσικού υπουργείου Οικονομίας.

naftemporiki.gr

 
10094