Οι κρυμμένες παγίδες του Μπόρις Τζόνσον για το Brexit

Πώς η συντηρητική κυβέρνηση «απειλεί» για έναν εμπορικό πόλεμο με τις Βρυξέλλες

Ο Ντέιβιντ Φροστ, επικεφαλής διαπραγματευτής της κυβέρνησης Τζόνσον για το Brexit, διακήρυξε στα μέλη του Συντηρητικού Κόμματος ότι «ο μακρύς εφιάλτης της ένταξης στην ΕΕ είχε τελειώσει και είχε ήδη αρχίσει η Βρετανική Αναγέννηση». 

Το Λονδίνο και οι Βρυξέλλες απέχουν λίγα βήματα από την κατάρρευση του τελευταίου αναχώματος και την έναρξη ενός εμπορικού πολέμου, διότι η κυβέρνηση Τζόνσον αποφάσισε ότι οι δεσμεύσεις που υπέγραψε τότε δεν ισχύουν πλέον. Απαιτεί δραστικές αλλαγές στο Πρωτόκολλο της Βόρειας Ιρλανδίας, το πιο «ευαίσθητο»και δαπανηρό κομμάτι σε μια μακρά διαδικασία διαπραγμάτευσης για την ολοκλήρωση της εξόδου του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ. Και περισσότερο ή λιγότερο εκτεταμένες προσαρμογές που αμβλύνουν τα γραφειοκρατικά εμπόδια που έχει προκαλέσει το πρωτόκολλο στους εργοδότες δεν αρκούν.

Η Ντάουνινγκ Στριτ θέλει τώρα να εξαφανιστεί ο ακρογωνιαίος λίθος αυτής της συμφωνίας, η εποπτεία της από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ). «Ο ρόλος του Δικαστηρίου σε σχέση με το πρωτόκολλο δεν ανησύχησε ποτέ κανέναν ... Μέχρι που κατέστη σαφές ότι τα συγκεκριμένα προβλήματα θα μπορούσαν να επιλυθούν με πρακτικό τρόπο και η βρετανική κυβέρνηση είχε ξεμείνει από casus belli», διαβεβαιώνει ο Φίνταν Ο' Τουλ στην El País, ο Ιρλανδός συγγραφέας και πολιτικός αναλυτής που έχει εισχωρήσει πιο επιδέξια στη φύση και τον χαρακτήρα του Johnson. Αντί να διεκδικούν τη νίκη, να αποδέχονται τη γενναιόδωρη προσφορά της ΕΕ και να μειώνουν την ένταση στη Βόρεια Ιρλανδία, προτιμούν να επινοήσουν μια νέα αδύνατη απαίτηση να κατηγορήσουν τις Βρυξέλλες όταν την απορρίψει».

Ο «λαβύρινθος» της Ιρλανδίας

Με το Brexit, η Δημοκρατία της Ιρλανδίας θα γινόταν το μόνο χερσαίο σύνορο μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της ΕΕ. Οι Βρυξέλλες προσπάθησαν πάση θυσία, κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων εξόδου, να διατηρήσουν τον πολυτιμότερο θησαυρό της: την εσωτερική αγορά, η οποία ομαδοποιεί τις οικονομικές και εμπορικές ανταλλαγές 27 χωρών με τους ίδιους κανόνες.

Ωστόσο, ένας δεύτερος παράγοντας μπήκε στο παιχνίδι στις συνομιλίες, ίσως χωρίς μεγάλο οικονομικό βάρος, αλλά που απαιτούσε εξαιρετική λιχουδιά. Οι Ειρηνευτικές Συμφωνίες της Μεγάλης Παρασκευής του 1998, οι οποίες τερμάτισαν δεκαετίες τρομοκρατικής και σεκταριστικής βίας στη Βόρεια Ιρλανδία, επέβαλαν μια πρακτική και ευφάνταστη λύση. Τα σύνορα μεταξύ των δύο Ιρλανδιών έγιναν αόρατα. Οποιοσδήποτε πολίτης μπορούσε να μετακινηθεί από το ένα μέρος στο άλλο χωρίς να εντοπίσει το παραμικρό σημάδι χωρισμού, πέρα ​​από το γεγονός ότι ο καφές ή το μισόλιτρο μπύρας έπρεπε να πληρωθούν σε ευρώ ή λίρες. Η επιβολή τελωνειακών ελέγχων με την άφιξη του Brexit, όσο διακριτική και αν ήταν, συνεπαγόταν τον κίνδυνο αφύπνισης ακόμα φαντασμάτων.

Η λύση που επέλεξαν το Λονδίνο και οι Βρυξέλλες ήταν η Βόρεια Ιρλανδία να παραμείνει μέρος της εσωτερικής αγοράς της ΕΕ και να τηρήσει τους κανόνες της. Τα νέα σύνορα, για τελωνειακό και υγειονομικό έλεγχο των εμπορευμάτων, θα τοποθετηθούν στην Ιρλανδική Θάλασσα, η οποία χωρίζει τα δύο νησιά. Ο κ. Τζόνσον υπέγραψε με χαρά ένα σύμφωνο που του επέτρεψε να παρουσιαστεί στον λαό του ως ο πολιτικός που είχε κάνει τελικά το Brexit πραγματικότητα.

Η αλήθεια, όμως, είναι πάντα σκληρή. Και όταν ο συντηρητικός πολιτικός άρχισε να επικρίνει το Πρωτόκολλο της Βόρειας Ιρλανδίας, σε σημείο να κατηγορεί το κείμενο για ακόμη και απειλή ειρήνης στην περιοχή, οι σύμμαχοι και οι αντίπαλοι του υπενθύμισαν ότι αυτή η δέσμευση ήταν μια φάρσα από την αρχή. «Ο Τζόνσον μου είπε, προσωπικά, ότι μόλις υπέγραψαν το Πρωτόκολλο, επρόκειτο να το αλλάξουν», ομολόγησε ο Βορειοϊρλανδός συνδικαλιστής βουλευτής Ίαν Πάισλι Τζούνιορ.

Οι υγειονομικοί και τελωνειακοί έλεγχοι που επέβαλε η νέα συνθήκη έχουν προκαλέσει έκτακτα έξοδα και διοικητικά εμπόδια στο εμπόριο από τη Μεγάλη Βρετανία στη Βόρεια Ιρλανδία. Ήταν ο λεγόμενος «πόλεμος με λουκάνικα» μεταξύ Λονδίνου και Βρυξελλών, επειδή μεγάλο μέρος αυτής της ενίσχυσης στην εποπτεία επηρέασε τα προϊόντα κρέατος που προορίζονταν για τις μεγάλες βρετανικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Ανάμεσά τους, τα περίφημα λουκάνικα με τα οποία ξεκινούν τη μέρα πολλοί Άγγλοι. Αλλά επηρέασε επίσης τα γενόσημα φάρμακα που η Εθνική Υπηρεσία Υγείας (NHS) διακινεί μεταξύ περιοχών και μιας ολόκληρης γκάμας τροφίμων και προϊόντων καθημερινής κατανάλωσης.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ήθελε εξαρχής να μειώσει τις εντάσεις. Έβλεπε το αντίθετο όταν, έως και τρεις φορές, η κυβέρνηση Τζόνσον επέκτεινε μονομερώς την έναρξη ισχύος των ελέγχων που απαιτούσε να εφαρμόσει το πρωτόκολλο. Αφού ο Αντιπρόεδρος της Επιτροπής και υπεύθυνος διαπραγματεύσεων με το Λονδίνο, Μάρος Σεφτσόβιτς, ταξίδεψε στη Βόρεια Ιρλανδία για να ακούσει προσωπικά τις καταγγελίες των επιχειρηματιών, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρότεινε να μειωθούν 80% γραφειοκρατικά και τελωνειακά εμπόδια.

Αλλά μέχρι τότε, ο Φροστ, είχε ήδη μειώσει προληπτικά τις προσδοκίες. Απαιτούσε κάτι αδύνατο, το Δικαστήριο της ΕΕ, το θεσμικό όργανο στο οποίο βασίζονται οι κανόνες της εσωτερικής αγοράς, να απομακρύνει τα χέρια του από τη Βόρεια Ιρλανδία. Είναι ζήτημα «κυριαρχίας» και «δημοκρατικών αρχών», προειδοποίησε η συντηρητική κυβέρνηση. Δεν μπορεί να επιτραπεί σε ένα «ξένο» δικαστήριο να επιβάλει δικαιοδοσία στο βρετανικό έδαφος, ισχυρίζεται τώρα η ομάδα του Τζόνσον. Οι συναγερμοί έχουν ενεργοποιηθεί στις Βρυξέλλες, οι οποίες ήδη ετοιμάζουν σκληρά αντίποινα ως απάντηση στην πιθανή παραβίαση του πρωτοκόλλου.

Ανησυχία στη Β. Ιρλανδία

«Υπάρχει μια ισχυρή αίσθηση στη Βόρεια Ιρλανδία ότι ο Τζόνσον χρησιμοποιεί απλώς αυτήν την περιοχή για να προωθήσει τους στενούς πολιτικούς του στόχους», λέει ο Κόλιν Χάρβεϊ, καθηγητής Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Queen στο Μπέλφαστ. «Και αυτό που επιτυγχάνει είναι ότι όλο και περισσότεροι άνθρωποι εδώ αρχίζουν να σκέφτονται σοβαρά το μελλοντικό συνταγματικό και να εξετάζουν την ιδέα μιας ενωμένης Ιρλανδίας», προβλέπει ο ακαδημαϊκός.

Τα συνδικαλιστικά κόμματα της Βόρειας Ιρλανδίας, το Δημοκρατικό Ενωτικό Κόμμα (DUP) και το Ενωτικό Κόμμα Ulster (UUP), φοβούνται αυτή τη δημογραφική και πολιτική εξέλιξη, όχι μόνο από την άποψη των κομμάτων όπως το Sinn Féin, αλλά από το σύνολο των μετριοπαθών και εστιασμένων επιλογών, όπως ως Κόμμα Συμμαχίας Βόρειας Ιρλανδίας (Συμμαχία). Γι ’αυτό κατήγγειλαν από την πρώτη στιγμή την «προδοσία» του πρωτοκόλλου, και τώρα απαιτούν τον αφανισμό του.

Η σεχταριστική βία στους δρόμους του Μπέλφαστ και του Ντέρι στις αρχές Ιουλίου, ειδικά σε προτεσταντικές γειτονιές, υπενθύμισε την ένταση των προηγούμενων ετών. Ο βανδαλισμός ήταν αποτέλεσμα νεαρών ριζοσπαστών, που επιβαρύνθηκαν από τον περιορισμό της πανδημίας και επηρεάστηκαν σε μεγάλο βαθμό από παραστρατιωτικές οργανώσεις, αλλά τα σοβαρά μέρη εκμεταλλεύτηκαν την ταραγμένη κατάσταση για να ασκήσουν πίεση. 

Μόνο μια χούφτα μετριοπαθείς συντηρητικοί εκφράζουν το σκάνδαλό τους σχετικά με το γεγονός ότι η βρετανική κυβέρνηση δεν εκπληρώνει τις διεθνείς δεσμεύσεις της. «Για να είναι δυνατή οποιαδήποτε λύση, απαιτείται διάθεση συμβιβασμού και από τις δύο πλευρές», έγραψε ο Ντέιβιντ Λίντινγκτον, Καγκελάριος του Δουκάτου του Λάνκαστερ στην προηγούμενη κυβέρνηση της Τερέζα Μέι. «Το Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει να αποδεχτεί όλα όσα συνεπάγεται το Πρωτόκολλο της Βόρειας Ιρλανδίας, το οποίο διαπραγματεύτηκε η κυβέρνηση του Μπόρις Τζόνσον και υποστήριξε το Συντηρητικό Κόμμα στο εκλογικό πρόγραμμα του 2019, με το οποίο κέρδισε τις εκλογές», δήλωσε ο Λίντινγκτον. Αυτός ο δημόσιος υπάλληλος ανήκει στην τελευταία γενιά συντηρητικών που πίστευε ακράδαντα ότι οι συμφωνίες τιμώνται, ότι η διεθνής αξιοπιστία του Ηνωμένου Βασιλείου είναι μια ανέγγιχτη κληρονομιά και ότι το εκλογικό πρόγραμμα του κόμματος είναι πραγματικά ένα συμβόλαιο με το εκλογικό σώμα.

Αναγνωρίζοντας ανοιχτά ότι η κυβέρνηση υπέγραψε τις συμφωνίες με την ΕΕ χωρίς προθυμία να συμμορφωθεί πλήρως με αυτές, απλώς για να επιταχύνει το Brexit πριν από τις γενικές εκλογές του 2019, το πρώην «δεξί χέρι» του Τζόνσον, ο Ντόμινικ Κάμινγκς αποκάλυψε τη στρατηγική του πρώην προϊσταμένου του. Ο Μπόρις Τζόνσον θα διατηρεί πάντα στο συρτάρι τη δυνατότητα μιας νέας αντιπαράθεσης με την ΕΕ, ως παραπλανητικό ελιγμό κάθε φορά που υπάρχουν εσωτερικά προβλήματα, όπως συμβαίνει τώρα με τα κενά ράφια στα σούπερ μάρκετ ή τα βενζινάδικα χωρίς καύσιμα.

Πηγή: naftemporiki/El País

 
6378