ΥΠΕΞ: Μας πρότειναν να αλλάξει όδευση ο EastMed

Αναφέρθηκε σε Αφροδίτη, EMGF, EuroAsia interconnector ενώπιον της επιτροπής Εξωτερικών

Η μελέτη εμπορικής βιωσιμότητας του αγωγού EastMed δεν προχωρά κανονικά καθώς η Τουρκία «προβαίνει σε παρενοχλήσεις στο πλοίο Nautical Geo που διεξάγει τις περιβαλλοντικές έρευνες, δήλωσε ο Υπουργός Εξωτερικών Ιωάννης Κασουλίδης, ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εξωτερικών η οποία συζήτησε τις πρόσφατες εξελίξεις για τον αγωγό EastMed και την γεωπολιτική σημασία και εξωτερική διάσταση του έργου «EuroAsia Interconnector» μέσω του οποίου γίνεται η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ.

Ταυτόχρονα, ανέφερε ότι δεν έχει αλλάξει η στάση της Κύπρου «για την ανάγκη αναμονής στην περιβαλλοντική βιωσιμότητα, εξαιτίας και της νέας εξέλιξης που προέκυψε από τον πόλεμο στην Ουκρανία», ενώ ανέφερε ότι «αναζητούμε και άλλες λύσεις», όπως η άμεση λύση για την εξόρυξη φυσικού αερίου από τα κοιτάσματα του Ισραήλ, της Αιγύπτου και της Κύπρου (επιβεβαιωμένο κοίτασμα Αφροδίτη).

Ο κ. Κασουλίδης είπε ακόμη ότι η Τουρκία έχει πει με την «τοξική ρητορική της» ότι το νέο γεωτρύπανο που απέκτησε θα παραμείνει στην Ανατολική Μεσόγειο και «σίγουρα να αναμένουμε ότι όταν είναι έτοιμο να έρθει να παρενοχλήσει είτε προβαίνοντας σε γεώτρηση σε εκείνο που η ίδια θεωρεί ως δική της υφαλοκρηπίδα - οικόπεδα 4, 5, 6 - είτε να προχωρήσει σε γεώτρηση στα νότια της Κυπριακής Δημοκρατίας εντός των οικοπέδων των αδειοδοτημένων στις εταιρείες Eni και Total, κυρίως».

Διαβάστε σχετικά: 

«Θα είναι πολύ χειρότερη η εξέλιξη για την Τουρκία», υπογράμμισε.

Πρόσθεσε ότι ένα σημαντικό μέρος της έρευνας που διεξάγει το πλοίο Nautical Geo είναι εκεί που η Τουρκία διεκδικεί την θάλασσα σαν επέκταση της δικής της υφαλοκρηπίδας και «προβαίνει σε παρενοχλήσεις στο Nautical Geo».

Ανέφερε ότι ο κατασκευαστής του έργου θα πρέπει να γνωρίζει το βάθος και διάφορα άλλα κριτήρια που βάζει όσον αφορά το κόστος και πρόσθεσε πως το κόστος αν και μπορεί να έχει λεχθεί ότι είναι μεγάλο, «αυτό θα οριστικοποιηθεί όταν θα είναι μπροστά όλα τα δεδομένα».

Ανέφερε επίσης ότι έχει λεχθεί ότι η εταιρεία Poseidon που προέρχεται από την ιταλική εταιρεία Edison που τελευταία είναι γαλλικής ιδιοκτησίας και ιταλικής διαχείρισης θέλει να αλλάξει την όδευση του αγωγού EastMed και αυτός «να έρθει πάνω στα σύνορα της ΑΟΖ Αιγύπτου και Κυπριακής Δημοκρατίας και να προχωρήσει να πάει στην Κρήτη, παρακάμπτοντας τις περιοχές εμβέλειας της Τουρκίας για να παρενοχλήσει».

«Η κυπριακή Κυβέρνηση δεν έχει δώσει την συγκατάθεση της για την αλλαγή όδευσης του αγωγού» και πρόσθεσε πως «έχουμε ακόμη τις επιφυλάξεις μας αν με την αλλαγή όδευσης δεν προκύψει παράκαμψη μας».

Εξήγησε ότι η αλλαγή όδευσης βρίσκεται πάνω στο σύνορο που τελειώνει η κυπριακή ΑΟΖ και ξεκινά η αιγυπτιακή ΑΟΖ και πάει νοτίως της Κρήτης.

Είπε ακόμη ότι «μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επενδυτής που να έχει επιδείξει ενδιαφέρον» για το έργο και «αυτό είναι μια κακή εξέλιξη όσον αφορά την βιωσιμότητα».

Ο ΥΠΕΞ είπε ότι «δεν έχουμε μείνει με δεμένα χέρια όσον αφορά την ανάγκη να αντιληφθούμε και εμείς ότι τα κοιτάσματα φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο θα μπορούσαν να συνδράμουν στην προμήθεια φυσικού αερίου στην Ευρώπη, η οποία αυτή την στιγμή επείγεται».

Αναφέροντας ότι τα επενδυτικά σχέδια θα πρέπει να χωριστούν σε άμεσες και μεσοπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες λύσεις, ο κ. Κασουλίδης είπε ότι ο αγωγός EastMed «δεν μπορεί να ταχθεί στην κατηγορία των άμεσων λύσεων».

«Αν κριθεί από την μελέτη βιώσιμο το εγχείρημα τότε πιθανόν να ενδιαφερθεί και η ΕΕ να λάβει μέρος στην χρηματοδότηση», σημείωσε.

Επιπλέον, ο κ. Κασουλίδης είπε ότι δεν έχει αλλάξει επίσης η θέση της Κύπρου «η ανάγκη να αναζητούμε και άλλες λύσεις» και πρόσθεσε πως μια άμεση λύση θα είναι η εξόρυξη φυσικού αερίου από τα κοιτάσματα του Ισραήλ, της Αιγύπτου και της Κύπρου (επιβεβαιωμένο κοίτασμα Αφροδίτη).

Ο ΥΠΕΞ είπε ότι σε σχέση με τα κοιτάσματα της Κύπρου ότι το Γλαύκος δεν είναι έτοιμο ακόμη, ενώ για το Καλυψώ όπου έγινε η πρώτη γεώτρηση, δεν έχει καθοριστεί οριστικά το μέγεθος του.

Αναφορικά με το κοίτασμα Κρόνος, ο κ. Κασουλίδης είπε ότι η ιταλική Eni ετοιμάζεται για την πρώτη γεώτρηση και αν βγει θετική τότε θα ακολουθήσει μια δεύτερη γεώτρηση, επιβεβαιωτική.

«Η ελπίδα που υπάρχει είναι ότι αν όλα αυτά τα κοιτάσματα που είναι σε κοντινή απόσταση μεταξύ τους θα μπορούν να θεωρηθούν ως ενοποιημένα και τότε εμπορικά θα είναι πολύ πιο βιώσιμα και έτοιμα να αξιοποιηθούν όλα», τόνισε.

Πρόσθεσε πως αν δεν είναι βιώσιμος ο αγωγός δεν μπορεί κανένα από τα τρία κράτη να αναλάβει τα έξοδα γιατί το κόστος υπερβαίνει τις δυνατότητες των προϋπολογισμών τους.

Ανέφερε επίσης ότι η στάση των άλλων ευρωπαϊκών χωρών δεν έχει αλλάξει έναντι του αγωγού και πρόσθεσε ότι «θα χαρούν και θα χειροκροτήσουν όταν εμείς θα μπορέσουμε να συμβάλουμε αλλά επί τους παρόντος κρατούν επιφυλακτική στάση αναμένοντας τη μελέτη βιωσιμότητας».

Επίσης, ανέφερε ότι υπάρχει και ο τρόπος μεταφοράς του φυσικού αερίου με δεξαμενόπλοια επί των υφισταμένων εγκαταστάσεων υποδομής που βρίσκονται κυρίως στην Αίγυπτο και πρόσθεσε πως «εξετάζουμε και διάφορες άλλες υπαλλακτικές λύσεις» στην περίπτωση που θα αποδειχθεί ότι ο αγωγός δεν είναι βιώσιμος.

«Η κυπριακή Κυβέρνηση δεν έχει ακόμη επ΄ αυτού (υπαλλακτικές λύσεις) καταλήξει σε θέση», σημείωσε.

Αφροδίτη

Αναφορικά με το κοίτασμα Ισάι στην ΑΟΖ του Ισραήλ, το οποίο συνορεύει με το κυπριακό κοίτασμα Αφροδίτη, ο κ. Κασουλίδης είπε ότι «εκκρεμεί η συμφωνία μεταξύ της Αφροδίτης και του Ισάι, το οποίο είναι μικρό κοίτασμα και «αυτή η διαφωνία εξακολουθεί να υπάρχει εδώ και χρόνια».

Ανέφερε ότι έγιναν αλλεπάλληλες προσπάθειες μεταξύ των κυβερνήσεων Ισραήλ και Κύπρου χωρίς αποτέλεσμα «διότι ο ιδιοκτήτης αυτού του κοιτάσματος και με μεγάλη επιρροή προς το Ισραήλ επιμένει στο 10% «αντί σύμφωνα με τους δικούς μας υπολογισμούς ότι αποτελεί το 2% του συνόλου της Αφροδίτης συν το Ισάι».  

Ανέφερε ότι οι δύο Κυβερνήσεις κατέληξαν σε συμφωνία να αναθέσουν στις εταιρείες που διαχειρίζονται τα δύο κοιτάσματα να τα βρουν μεταξύ τους και αν δεν τα βρουν σε κάποιο χρονικό διάστημα να παραπεμφθεί το θέμα σε διαιτησία.

«Δεν τα βρήκαν και ο ιδιοκτήτης του Ισάι επειδή γνωρίζει ότι μπορεί να επηρεάζει θα συνεχίσει να επηρεάζει», ανέφερε και πρόσθεσε ότι ο κύριος ιδιοκτήτης του Ισάι δεν δέχεται την διαιτησία.

Ο κ. Κασουλίδης εξέφρασε επί του θέματος την δική του άποψη η οποία ανέφερε θα εξεταστεί κατά πόσον συμφέρει ή όχι.

Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι το Ισάι με αυτό το μικρό ποσοστό δεν έχει απαγορευτικό δικαίωμα να προχωρήσει η αξιοποίηση του Αφροδίτη και πρόσθεσε πως «μπορούμε να προχωρήσουμε με το έργο» και να πάει στο διεθνές δικαστήριο και όση αποζημίωση και αν εγκρίνει το δικαστήριο «εμείς θα είμαστε έτοιμοι να δεχθούμε».

Ευρωμεσογειακό Φορέα για το φυσικό αέριο (EMGF)

Ο κ. Κασουλίδης είπε ότι η κυπριακή Κυβέρνηση προγραμματίζει σύνοδο υψηλού επιπέδου για τον Ευρωμεσογειακό Φορέα για το φυσικό αέριο (EMGF) στις 14 Οκτωβρίου του 2022 με την συμμετοχή της Ευρωπαίας Επιτρόπου Ενέργειας και πρόσθεσε ότι η σύνοδος συμπίπτει χρονικά με την τελετή για το χερσαίο σταθμό από το οποίο θα ξεκινά η παροχή ηλεκτρικής ενέργειας EuroAsia να πηγαίνει στην Αίγυπτο.

Αναφέρθηκε επίσης στον μηχανισμό 3+1 όπου συμμετείχαν μέσω τηλεδιάσκεψης οι Υπουργοί Εξωτερικών Ισραήλ, Ελλάδας και Κύπρου και ο ΥΠΕΞ των ΗΠΑ και πρόσθεσε ότι συζητήθηκαν θέματα ενέργειας, η κυβερνοασφάλεια και οι ενεργειακές υποδομές.

Επιπλέον, αναφέρθηκε στις προσπάθειες της Τουρκίας να πείσει το Ισραήλ να γίνει αγωγός που θα περνά από την κυπριακή ΑΟΖ και να πηγαίνει στην Τουρκία και πρόσθεσε ότι ο Υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ του ανέφερε πως το Ισραήλ δεν έχει τέτοια σχέδια να περάσει αγωγό από το Ισραήλ στην Τουρκία.

Ο κ. Κασουλίδης είπε ότι ο κ. Λαπίντ όταν ήταν στην Αίγυπτο του τηλεφώνησε ξανά για να τον ενημερώσει για τη συνάντηση με τον Τούρκο ΥΠΕΞ και του ζήτησε να βελτιώσουν τις σχέσεις των δύο χωρών αναγνωρίζοντας την στρατηγική σχέση του Ισραήλ με Ελλάδα και Κύπρο.

Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ (EuroAsia interconnector)

Εξάλλου, ο κ. Κασουλίδης αναφέρθηκε στο ότι η ηλεκτρική διασύνδεση είναι μια άλλη λύση φιλική προς το περιβάλλον «γιατί απαντά στην φιλοσοφία ότι χρησιμοποιείς φυσικό αέριο που υπάρχει στην περιοχή για να παράγεις ηλεκτρισμό».

«Το πλεονέκτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης είναι ότι μπορεί να λειτουργεί και προς τις δύο κατευθύνσεις», και από την περιοχή της Κύπρου προς την Ελλάδα και την Ευρώπη αλλά και αντίθετα, πρόσθεσε.

Αναφέρθηκε επίσης στον EuroAfrica interconnector που θα έρχεται από την Αίγυπτο χρησιμοποιώντας αρχικά ως καύσιμο το φυσικό αέριο από την Αίγυπτο και θα ενωθεί στην Κρήτη.

Ανέφερε ότι για τον EuroAfrica υπάρχει και συμφωνία με την Ελλάδα για να πάει ένα καλώδιο «από την Αίγυπτο κατευθείαν στην Αττική πηγαίνοντας από την δυτική πλευρά της Κύπρου παρακάπτοντας εντελώς τις διαφιλονικούμενες περιοχές για τις οποίες η Τουρκία ισχυρίζεται χωρίς καμία βάση του δικαίου της θάλασσας και του διεθνούς δικαίου ότι αποτελούν δική της υφαλοκρηπίδα».

«Το έργο που είναι ώριμο και έτοιμο να ξεκινήσει το αργότερο μέχρι το 2024 είναι ο EuroAsia interconnector διότι ο διαχειριστής του έργου έχει εξασφαλίσει χρηματοδότηση, ύψους €658 εκ.», πρόσθεσε.  

Οι δηλώσεις των Βουλευτών

Σε δηλώσεις της μετά τη συνεδρία, η Βουλευτής του ΔΗΚΟ Χριστιάνα Ερωτοκρίτου είπε ότι η εκμετάλλευση του Αφροδίτη καθυστερεί εδώ και πάρα πολλά χρόνια και κάλεσε την Κυβέρνηση «να καταλήξει σε συμφωνία για την συνεκμετάλλευση του Αφροδίτη το οποίο γειτνιάζει με το Λεβιάθαν».

Ανέφερε ότι η απόφαση πρέπει να ληφθεί και σε επίπεδο εταιρειών και σε επίπεδο κρατών και πρόσθεσε πως τελευταίως είχαμε τη δήλωση ότι αν δεν συμφωνήσουν οι εταιρείες θα επέμβουν τα κράτη για να λυθεί το πρόβλημα που κρατά το Αφροδίτη όμηρο από το 2011.

Η κ. Ερωτοκρίτου είπε ότι το πεδίο του Αφροδίτη πρέπει να οδηγηθεί τάχιστα με ένα αγωγό στην Αίγυπτο όπου να υγροποιείται και να πωλείται είτε για τις αιγυπτιακές ανάγκες είτε να εξάγεται και πρόσθεσε ότι «αν η Κυβέρνηση δεν προχωρήσει τάχιστα στην συμφωνία συνεκμετάλλευσης θα χάσουμε το τρένο».

Αναφέρθηκε επίσης στην απουσία της Κυπριακής Δημοκρατίας στην πρόσφατη συμφωνία της ΕΕ με το Ισραήλ και την Αίγυπτο.

Ο Πρόεδρος του ΕΛΑΜ Χρίστος Χρίστου είπε ότι «πρέπει το συντομότερο δυνατό είτε μέσα από την διαδικασία του EastMed είτε με τις εναλλακτικές προτάσεις τις οποίες έχει παρουσιάσει η Κυβέρνηση να προχωρήσουμε επιτέλους στην αξιοποίηση των υδρογονανθράκων οι οποίοι βρίσκονται στην ΑΟΖ της Κύπρου».

Είπε ακόμη ότι με πληροφόρηση του ΥΠΕΞ μια διαδικασία με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση που αφορά στην έρευνα για την βιωσιμότητα του αγωγού EastMed παρεμποδίζεται από την Τουρκία και πρόσθεσε πως ότι τα ερωτήματα που προκύπτουν είναι «τι πράττουμε ως Κυπριακή Δημοκρατία για να καταγγείλουμε αυτό το γεγονός για να ζητήσουμε την συνδρομή των υπολοίπων ευρωπαϊκών χωρών» και «πως αντιδρά η ΕΕ όταν βλέπει μία χώρα να εφαρμόζει επεκτατική και αναθεωρητική πολιτική εις βάρος μιας διαδικασίας που η ίδια έχει εγκρίνει και έχει χρηματοδοτήση».  

ΚΥΠΕ

 
21578